Strategia działań wychowawczych

Szkoła Podstawowa w Brzezinkach

 

Strategia działań wychowawczych
i zapobiegawczych oraz interwencyjnych skierowana do dzieci i młodzieży zagrożonych uzależnieniem – załącznik do Szkolnego Programu Profilaktyki

 

 

 Podstawa prawna

 

  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej.
  • Konwencja o Prawach Dziecka.
  • Ustawa z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329
    z poźn. zm.)
  •  Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 1982 r. Nr 35 poz.228 z p. zm. - tekst jednolity Dz. z 2002r. Nr 11 poz.109 z poźn. zm.) oraz przepisy wykonawcze w związku z ustawą .
  • Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 35, poz.230 z późn. zm.).
  • Ustawa z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 198).
  • Ustawa z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych.
  • Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30 poz. 179 z poźn. zm.)
  • Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego z 19 sierpnia 1994 r.
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach.
  • ·        Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2015 r. w sprawie zakresu i form prowadzenia w szkołach i placówkach systemu oświaty działalności wychowawczej, edukacyjnej, informacyjnej i profilaktycznej w celu przeciwdziałania narkomanii.

 

 

Założenia ogólne

 

1. Szkoła prowadzi działania wychowawcze i zapobiegawcze dla dzieci i młodzieży,
u których zespół zjawisk psychicznych i oddziaływań środowiskowych stwarza wysokie prawdopodobieństwo powstania zależności od środków odurzających lub substancji psychotropowych albo którzy sporadycznie nadużywają środków zmieniających świadomość.

2. Działalność wychowawcza i zapobiegawcza w szkole polega w szczególności na:

a. systematycznym rozpoznawaniu i diagnozowaniu zagrożeń związanych z uzależnieniem;

b. informowaniu o narkomanii i jej skutkach;

c. współpracy z rodzicami dzieci i młodzieży zagrożonych uzależnieniem;

d. poradnictwie w zakresie zapobiegania uzależnieniom od środków i substancji psychotropowych;

e. przygotowaniu nauczycieli i osób zajmujących się wychowaniem dzieci i młodzieży do przeciwdziałania narkomanii.

3. Zadania z zakresu działalności wychowawczej i zapobiegawczej wśród dzieci i młodzieży zagrożonych uzależnieniem są realizowane w szkole na:

a. zajęciach edukacyjnych w ramach  przedmiotów, których podstawy programowe uwzględniają zagadnienia dotyczące zapobiegania narkomanii,  edukacji prozdrowotnej, wychowania do życia w rodzinie.

b. zajęciach specjalistycznych,  psychoedukacyjnych,  godzinach dla wychowawcy klasy,

c.  zajęciach pozalekcyjnych,

d.  zajęciach świetlicowych.

4. Działalność informacyjna polega na upowszechnianie wśród dzieci i młodzieży, rodziców
i nauczycieli informacji na temat:

a. szkodliwości środków lub substancji psychotropowych, których używanie łączy się z zagrożeniem bezpieczeństwa i zdrowia oraz może prowadzić do uzależnień;

b. dostępnych form pomocy dzieciom i młodzieży zagrożonych uzależnieniem;

c. możliwości rozwiązywania problemów powodujących powstawanie uzależnień;

d. skutków prawnych związanych z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 roku o przeciwdziałaniu narkomanii.

5. Szkoła podejmuje działania interwencyjne polegające na powiadomieniu rodziców i Policji o sytuacjach kryzysowych, w szczególności wtedy, gdy dzieci lub młodzież używają, posiadają lub rozprowadzają środki lub substancje psychotropowe.

6. Strategia działań wychowawczych, zapobiegawczych oraz interwencyjnych wobec młodzieży zagrożonej uzależnieniem obejmuje wszelkie działania wychowawcze, profilaktyczne oraz szeroko rozumianą edukację prozdrowotną i jest realizowana przez wszystkich pracowników szkoły.

 

Strategie działań

 

I. Wychowawcze:

1. rozmowa wychowawcza nauczyciela z uczniem,

2. rozmowa wychowawcy klasy z uczniem,

3. rozmowa wychowawcy z rodzicami,

4. ostrzeżenie, upomnienie wychowawcy klasy,

5. nagana wychowawcy klasy,

6. rozmowa ucznia z pedagogiem szkolnym,

7. rozmowa ucznia z dyrektorem lub wicedyrektorem szkoły,

8. rozmowa ucznia z podmiotami jak w pkt. 6 i 7 w obecności rodziców ucznia,

9. nagana dyrektora szkoły,

10. utrata przywilejów uczniowskich, np.: „szczęśliwy numerek”,

11. zakaz udziału w imprezach klasowych i szkolnych,

12. zakaz pełnienia funkcji w klasie, szkole, reprezentowania szkoły na zewnątrz,

13. przeniesienie ucznia do równoległej klasy,

14. przeniesienie ucznia do innej szkoły za zgodą Kuratora Oświaty.

 

II. Zapobiegawcze:

1. pogadanki na godzinach wychowawczych,

2. zajęcia prowadzone przez pedagoga szkolnego,

3. organizowanie spotkań ze specjalistami (policja, lekarz, terapeuta),

4. udział w akcjach informacyjnych, happeningach na terenie szkoły i poza szkołą,

5. kontrola występowania zjawisk patologicznych w środowisku szkolnym, lokalnym, rodzinnym,

6. indywidualne rozmowy z wychowawcą klasy, pedagogiem, dyrektorem szkoły,

7. pomoc psychologiczno-pedagogiczna,

8. edukacja prozdrowotna, promocja zdrowia psychicznego i zdrowego trybu życia,

9. organizowanie akcji i zajęć profilaktycznych,

10. rozwijanie aktywności szkolnej i pozaszkolnej, zainteresowań i umiejętności psychospołecznych, sprawności fizycznej,

11. organizowanie scenek tematycznych, spektakli teatralnych,

12. filmy edukacyjne,

13. systematyczna edukacja i współpraca z rodzicami uczniów,

14. utrzymywanie współpracy z różnymi instytucjami w zakresie rozwiązywania problemów dzieci i młodzieży.

 

III. Interwencyjne:

1. na terenie szkoły obowiązuje zakaz posiadania, sprzedawania i używania papierosów, alkoholu i narkotyków,

2. zakaz obowiązuje wszystkich uczniów w czasie lekcji, przerw oraz innych zajęć odbywających się na terenie szkoły lub poza szkołą,

3. w szkole organizowane są zajęcia, w czasie których uczniowie i nauczyciele zapoznają się z ryzykiem zażywania środków uzależniających,

4. uczniowie, którzy eksperymentują ze środkami uzależniającymi bądź ich zachowanie narusza regulamin szkolny, muszą liczyć się z konsekwencjami określonymi w Statucie Szkoły Wewnątrzszkolnym Systemie Oceniania,

5. uczniowie, którzy sięgają po używki, będą mieli obowiązek uczestnictwa w zajęciach psychoedukacyjnych prowadzonych w szkole lub w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej,

6. w sytuacjach kryzysowych podejmowana będzie interwencja, której celem jest pomoc uczniowi i rodzinie,

7. decyzje o podjęciu stosownych działań interwencyjnych podejmuje dyrektor szkoły
w konsultacji z wychowawcą ucznia oraz pedagogiem.

 

Strategia działań wychowawczych i zapobiegawczych

 

I. Dyrektor szkoły:

1. Monitoruje i odpowiada za realizację strategii działań wychowawczych, zapobiegawczych i interwencyjnych.

2. Jest n a bieżąco informowany jest przez wychowawców, nauczycieli i innych pracowników szkoły o podejmowanych przez nich działaniach wynikających z realizacji strategii.

3. Podejmuje stosowne decyzje tak, aby każda interwencja była przeprowadzona
z zachowaniem wszelkich praw - zarówno uczniów, jak i ich rodziców.

 

II. Nauczyciele i wychowawcy klas:

1. Realizują zadania zawarte w szkolnym Programie Wychowawczym, Programie Profilaktyki oraz w planach pracy wychowawcy klasy.

2. Systematycznie prowadzą edukację prozdrowotną, promocję zdrowia psychicznego
i zdrowego stylu życia wśród uczniów (na godzinach do dyspozycji wychowawcy, na zajęciach pozalekcyjnych, zajęciach w świetlicy szkolnej, kołach zainteresowań, itp.)

3. Realizują zagadnienia dotyczące zapobieganiu narkomanii w ramach przedmiotów, których podstawy programowe uwzględniają te zagadnienia oraz edukacji prozdrowotnej
i wychowania do życia w rodzinie.

4. Uczestniczą w wewnątrzszkolnym doskonaleniu nauczycieli oraz kursach, szkoleniach, konferencjach z zakresu profilaktyki uzależnień i innych problemów młodzieży oraz sposobów podejmowania wczesnej interwencji w sytuacji zagrożenia uzależnieniem.

5. Wykorzystują zdobytą wiedzę w pracy z młodzieżą i ich rodzicami informując ich
o szkodliwości środków i substancji, których używanie łączy się z zagrożeniem bezpieczeństwa oraz może doprowadzić do uzależnienia.

6. Wychowawcy klas organizują dla rodziców uczniów szkolenia o charakterze profilaktycznym, zapraszają na nie specjalistów zajmujących się tą tematyką.

7. Wychowawcy dokonują diagnozy sytuacji wychowawczej w prowadzonych przez siebie klasach.

8. Wychowawcy klas i nauczyciele współpracują z pedagogiem szkolnym w zakresie realizowania zagadnień profilaktycznych, wychowawczych i edukacji prozdrowotnej.

 

III. Pedagog szkolny:

1. Zapewnia pomoc pedagogiczną młodzieży zagrożonej uzależnieniem, prowadzi indywidualne konsultacje i poradnictwo pedagogiczne dla uczniów podejmujących zachowania ryzykowne.

2. Systematycznie rozpoznaje i diagnozuje zagrożenia związane z uzależnieniem (ankiety skierowane do uczniów, rodziców, nauczycieli, obserwacje diagnozujące, rozmowy kierowane, indywidualne rozmowy z uczniami, konsultacje z wychowawcami, nauczycielami i pozostałymi pracownikami szkoły).

3. Prowadzi działalność informacyjną, która obejmuje upowszechnianie wśród młodzieży, rodziców, nauczycieli i innych pracowników szkoły informacji na temat szkodliwości środków psychoaktywnych.

4. Udostępnia młodzieży, rodzicom, nauczycielom i innym pracownikom szkoły materiały edukacyjne dotyczące problematyki zapobiegania narkomanii.

5. Dostarcza osobom zainteresowanym informacji na temat dostępnych form pomocy (placówki i organizacje wspierające dziecko i rodzinę, placówki świadczące pomoc społeczną, punkty konsultacyjne dla osób z problemem uzależnienia, placówki leczenia uzależnień i współuzależnień, organizacje pozarządowe służące pomocą rodzinie, inne).

6. Organizuje i prowadzi zajęcia profilaktyczne.

7. Współpracuje z instytucjami i organizacjami wspierającymi dziecko, rodzinę i szkołę
w zakresie rozwiązywania problemów młodzieży.

8. Organizuje i uczestniczy w wewnątrzszkolnym doskonaleniu nauczycieli oraz
w warsztatach, szkoleniach, kursach organizowanych przez placówki zajmujące się tą działalnością.

9. Współpracuje z dyrekcją szkoły, wychowawcami, nauczycielami i innymi pracownikami szkoły we wszystkich działaniach mających na celu redukowanie zachowań ryzykownych młodzieży.

 

IV. Pracownicy administracji i obsługi szkoły:

1. Uczestniczą w organizowanych w szkole szkoleniach z funkcjonariuszami Policji na temat reagowania w sytuacjach kryzysowych mających miejsce na terenie szkoły (podejrzenie, że uczeń znajduje się pod wpływem narkotyków, alkoholu, posiada substancję przypominającą narkotyk, dokonał czynu karalnego, stał się ofiarą przemocy).

2. Informują dyrektora szkoły, pedagoga szkolnego, wychowawców i nauczycieli o każdej zaobserwowanej sytuacji kryzysowej, wymagającej interwencji pracownika szkoły.

 

Strategia działań interwencyjnych

 

I. Cele interwencji profilaktycznej:

a. Udzielenie wsparcia i pomocy uczniowi i jego rodzicom.

b. Zapobieganie problemom związanym z zagrożeniem uzależnieniami i innymi zachowaniami ryzykownymi, poprzez:

- dostarczanie informacji,

- zaproponowanie współpracy,

- konsekwentne stosowanie procedury interwencji.

Elementami interwencji profilaktycznej są:

a. Diagnoza: zaplanowanie adekwatnych działań.

b. Porada: stanowisko szkoły i motywowanie ucznia do uczestniczenia w działaniach interwencyjnych.

c. Kontrakt: zachęcanie ucznia do zmiany zachowania.

d. Monitorowanie kontraktu: wspieranie zmian w zachowaniu ucznia.

 

II. Postępowanie interwencyjne w szkole (zgodne z zapisami Szkolnego Programu Profilaktyki):

 

1. Profilaktyka i wychowanie

Sytuacja problemowa:

1. rodzice odmawiają współpracy ze szkołą,

2. dziecko ofiarą lub uczestnikiem przemocy domowej, w tym zaniedbywania (głodne, brudne, nieadekwatnie ubrane, bez przyborów szkolnych, pozbawione opieki, nieleczone),

3. nieuregulowana sytuacja prawna dziecka,

4. rodzice dziecka uzależnieni od alkoholu, narkotyków lub innych środków psychoaktywnych,

5. rodzina niewydolna wychowawczo, przejawiająca zachowania mogące świadczyć
o zaburzeniach psychicznych.

Procedura dla pkt. 1.1 - 1.5:

Działania natychmiastowe:

- poinformować wychowawcę, pedagoga szkolnego, dyrektora szkoły.

Działania do podjęcia w dalszej kolejności:

- dyrektor powiadamia pisemnie Sąd Rodzinny z prośbą o wgląd w sytuację rodzinną oraz przekazuje powyższe informacje do właściwego ośrodka pomocy społecznej.

- dziecko zostaje objęte wsparciem zespołu fachowców:  nauczyciele, dzielnicowy, kurator sądowy - jeżeli rodzina objęta jest nadzorem, zespół interdyscyplinarny,

- zostaje podjęta współpraca z organizacjami specjalistycznymi (poradnie, świetlice, ośrodki wsparcia i interwencji kryzysowej),

- konieczna jest współpraca z rodzicami.

Każdy fakt bądź podejrzenie stosowania przemocy wobec dziecka musi zostać zgłoszony pedagogowi i dyrekcji szkoły, w przypadku niedopełnienia obowiązków w tym zakresie nauczyciel, jako funkcjonariusz publiczny, ponosi odpowiedzialność karną (art. 231 k.k).

Sytuacja problemowa:

6. dziecko odmawia powrotu do domu,

7. pijani rodzice lub opiekunowie w szkole lub brak kontaktu z nimi po zajęciach.

Procedura dla pkt. 1.6 - 1.7:

Działania natychmiastowe:

- poinformować wychowawcę, pedagoga, dyrektora szkoły,

- w oparciu o wcześniejszą zgodę przekazać dziecko osobom upoważnionym (wskazanym wcześniej pisemnie przez opiekunów),

- jeżeli nie ma osób upoważnionych należy wezwać policję (pedagog szkolny lub nauczyciel powinien towarzyszyć dziecku i udzielić mu wsparcia emocjonalnego).

Działania do podjęcia w ciągu 24 godzin:

- jeżeli sytuacja nie miała miejsca jednorazowo lub dziecko zostało umieszczone w placówce interwencyjnej dyrektor zawiadamia pisemnie Sąd Rodzinny. W przypadkach uzasadnionych należy nawiązać współpracę z Gminną Komisją ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

Sytuacja problemowa:

8. brak informacji lub niejasna sytuacja formalno-prawna dziecka (rodzice przebywają za granicą),

9. zagrożenie udziałem w grupach destruktywnych (sekty, gangi, pseudokibice, subkultury).

Procedura dla pkt. 1.8 - 1.9

Działania do podjęcia w ciągu 24 godz.:

- poinformować o problemie odpowiednie instytucje – Ośrodek Pomocy Społecznej, Sąd Rodzinny.

Działania do podjęcia w dalszej kolejności:

- współpracować z organizacjami specjalistycznymi (poradnie, świetlice, ośrodki wsparcia i interwencji kryzysowej),

- współpracować z rodzicami.

Sytuacja problemowa:

10. groźby, sygnały i zachowania samobójcze.

Procedura dla pkt. 1.10

Działania natychmiastowe:

- poinformować wychowawcę, pedagoga, dyrektora szkoły,

- wezwać rodziców oraz poinformować ich o konieczności zapewnienia dziecku stałej opieki, sporządzić notatkę służbową,

- w przypadku odmowy współpracy przez rodziców dyrektor wzywa policję,

- jeżeli dziecko nie jest obecne w szkole dyrektor powiadamia policję oraz w oczekiwaniu na funkcjonariuszy rozpytuje osoby mogące mieć wiedzę co do okoliczności sprawy.

Działania do podjęcia w ciągu 24 godz.:

- objąć dziecko wsparciem zespołu fachowców:  nauczyciele, poradnia psychologiczno-pedagogiczna, dzielnicowy, kurator sądowy - jeżeli rodzina objęta jest nadzorem, ośrodki wsparcia i interwencji kryzysowej,

- współpracować z rodzicami.

Sytuacja problemowa:

11. rodzice lub opiekunowie agresywni wobec uczniów lub pracowników szkoły.

Procedura dla pkt. 1.11

Działania natychmiastowe:

- poinformować wychowawcę, pedagoga szkolnego, dyrektora szkoły,

- dyrektor powiadamia policję.

Działania do podjęcia w ciągu 24 godz.:

- dyrektor powiadamia pisemnie policję lub Sąd Rodzinny z prośbą o wgląd w sytuację rodzinną, powyższe informacje przesyła także do właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej.

Działania do podjęcia w dalszej kolejności:

- objąć dziecko wsparciem zespołu fachowców:  nauczyciele, dzielnicowy, kurator sądowy - jeżeli rodzina objęta jest nadzorem, zespół interdyscyplinarny,

- współpracować z organizacjami specjalistycznymi (poradnie, świetlice, ośrodki wsparcia
i interwencji kryzysowej),

- współpracować z rodzicami.

Sytuacja problemowa:

12. niebezpieczne przedmioty (np. ostre, przypominające broń palną,  itp.) na terenie szkoły,

13. niebezpieczne substancje chemiczne mogące powodować podrażnienia skóry lub dróg oddechowych (rozpylacze gazu, rozpuszczalniki, substancje żrące itp.) na terenie szkoły.

Procedura dla pkt. 1.12 - 1.13

Działania natychmiastowe:

- poinformować wychowawcę, pedagoga szkolnego, dyrektora szkoły,

- jeżeli substancja lub niebezpieczny przedmiot stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia należy dążyć do ich odebrania, z zachowaniem bezpieczeństwa własnego i osób trzecich,

- w przypadku braku wiedzy na temat właściwości chemicznych substancji dążyć do jej izolacji (ograniczyć kontakt do minimum), wezwać policję,

- jeżeli odebranie wymaga przeszukania należy odizolować dziecko i sprawować nad nim pieczę,

- jeżeli dziecko odmawia wydania niebezpiecznego przedmiotu lub substancji należy wezwać policję,

- jeżeli przedmiot lub substancja może spowodować powszechne zagrożenie konieczne jest ewakuowanie szkoły według przyjętych procedur,

- jeżeli ujawniony przedmiot może być materiałem lub urządzeniem wybuchowym należy bezzwłocznie wezwać policję, wyizolować miejsce ujawnienia przedmiotu oraz ewakuować szkołę (nie wolno zbliżać się, ani dotykać przedmiotu),

- powiadomić rodziców sprawców i ofiar (do czasu przyjazdu rodziców lub policji pieczę nad dzieckiem sprawuje wyznaczony przez dyrektora nauczyciel, po przybyciu policji dostosować się do poleceń funkcjonariuszy),

- w uzasadnionych przypadkach poza policją wezwać pogotowie ratunkowe lub inne służby specjalistyczne (pogotowie gazowe, energetyczne, wodociągowe, Straż Pożarną).

 

2. Demoralizacja

Sytuacja problemowa:

1. wagarowanie, niezrealizowanie obowiązku szkolnego i nauki,

2. posiadanie przez małoletniego alkoholu,

3. palenie papierosów,

4. rażące łamanie norm społecznych, (np. używanie słów wulgarnych, obsceniczne gesty),

5. udział w grupach destruktywnych (np. grupy przestępcze, subkultury),

6. prostytucja.

Procedura dla pkt. 2.1 - 2.6

Działania natychmiastowe:

- poinformować wychowawcę, pedagoga, dyrektora szkoły,

- telefonicznie lub w razie potrzeby pisemnie powiadomić rodziców i zaprosić ich do współpracy nad rozwiązaniem problemu,

- w przypadku posiadania przez małoletniego alkoholu zażądać wydania substancji i zabezpieczyć ją przed dostępem innych osób,

- jeżeli uczeń odmawia wydania substancji dyrektor zawiadamia policję,

Działania do podjęcia w ciągu 24 godz.:

- przeprowadzić rozmowę z dzieckiem i rodzicami, udokumentować rozmowę, w tym ewentualnie spisać kontrakt,

- zorganizować zespół do pracy nad problemem (wychowawca, pedagog, nauczyciel świetlicy szkolnej ewentualnie dzielnicowy, kurator sądowy jeżeli rodzina objęta jest nadzorem i inni),

- współpracować z organizacjami specjalistycznymi (poradnie, świetlice, ośrodki wsparcia i interwencji kryzysowej),

- współpracować z rodzicami dziecka.

Działania do podjęcia w dalszej kolejności:

- w przypadku długotrwałych wagarów dyrektor wdraża postępowanie egzekucyjne po pisemnym upomnieniu rodziców - wysłanym za potwierdzeniem odbioru),

- w przypadku powtarzających się przejawów demoralizacji konieczne jest skierowanie wniosku do Sądu Rodzinnego o otoczenie ucznia nadzorem kuratora bądź zastosowanie innych środków wychowawczych,

- w przypadku braku współpracy ze strony rodziców lub braku efektów prowadzonych działań dyrektor pisemnie powiadamia Sąd Rodzinny lub policję i organ prowadzący.

Sytuacja problemowa:

7. uczeń w stanie wskazującym na użycie alkoholu lub środków psychotropowych w tym narkotyków.

Procedura dla pkt. 2.7

Działania natychmiastowe:

- w razie potrzeby udzielić pierwszej pomocy (w miarę możliwości zapewnić osobie udzielającej pomocy wsparcie oraz zapewnić jej optymalne warunki do prowadzenie koniecznych działań),

- powiadomić wychowawcę, pedagoga  i dyrektora szkoły,

- w miarę możliwości ustalić jaką substancję dziecko zażyło, w jakiej ilości, kiedy, z kim, gdzie i który raz się to zdarzyło oraz jakie jest jej źródło pochodzenia (ewentualne pozostałości substancji zabezpieczyć zgodnie
z procedurą – tak jak w przypadku posiadania alkoholu albo środków psychotropowych),

- w razie konieczności wezwać pogotowie ratunkowe,

- powiadomić rodziców,

- dyrektor powiadamia policję.

Działania do podjęcia w dalszej kolejności:

- współpracować z policją, która podejmie dalsze czynności i ewentualnie skieruje materiały do Sądu Rodzinnego,

- przeprowadzić rozmowę z dzieckiem i rodzicami, udokumentować rozmowę, w tym ewentualnie spisać kontrakt (nie prowadzimy rozmowy z uczniem ani rodzicami, którzy są pod wpływem alkoholu lub innej substancji psychoaktywnej),

- objąć dziecko wsparciem zespołu fachowców:  nauczyciele, dzielnicowy, kurator sądowy - jeżeli rodzina objęta jest nadzorem, zespół interdyscyplinarny, poradnie, świetlice, ośrodki wsparcia i interwencji kryzysowej,

- współpracować z rodzicami.

 

3. Przestępczość

Sytuacja problemowa:

1. bójka kilku osób, pobicie, uderzenie, naruszenie nietykalności cielesnej, przemoc fizyczna,

2. kradzież (w tym włamanie oraz kradzież z udziałem przemocy lub groźbą przemocy),

3. znęcanie psychiczne, zastraszanie, zmuszanie do określonego negatywnego zachowania, groźby, w tym ubliżanie nauczycielowi lub innym osobom (również  przy wykorzystaniu Internetu lub innych mediów),

4. zniszczenie mienia, wandalizm,

5. posiadanie, udzielanie, propagowanie i rozprowadzanie środków psychotropowych (narkotyków),

6. fałszowanie dokumentów, w tym dokumentów szkolnych (np. dziennika, legitymacji szkolnej, zaświadczenia lekarskiego, fałszowanie oświadczeń, usprawiedliwień od rodziców, podpisów w dzienniczku itp.).

Procedura dla pkt. 3.1 - 3.6

Działania natychmiastowe:

- zapewnić bezpieczeństwo uczestnikom zdarzenia poprzez odizolowanie (przerwać akt agresji, w miarę możliwości ująć sprawców), zabezpieczyć miejsce zdarzenia i ewentualnie przedmioty związane ze zdarzeniem, ograniczyć do minimum kontakt osób postronnych ze śladami zdarzenia),

- w razie potrzeby udzielić pierwszej pomocy,

- powiadomić wychowawcę, pedagoga  i dyrektora szkoły,

- w uzasadnionych przypadkach wezwać pogotowie ratunkowe lub inne służby specjalistyczne,

- powiadomić rodziców sprawców i ofiar (do czasu przyjazdu rodziców pieczę nad dzieckiem sprawuje nauczyciel),

- w przypadku kradzieży podjąć próbę odzyskania utraconego mienia,

- dyrektor powiadamia policję,

- przygotować na przyjazd policji następujące informacje: przebieg zdarzenia, dane osobowe sprawców i ofiar oraz listę świadków (rozpytanie przez policję sprawców i ofiar jest możliwe bez uczestnictwa ich rodziców i pracowników szkoły, policja ma prawo zatrzymać i zabrać sprawców).

Sytuacja problemowa:

7. przestępczość seksualna (w tym gwałt, zmuszanie do innych czynności seksualnych, np. molestowanie),

8. zamieszczanie i rozpowszechnianie treści pornograficznych (w tym poprzez Internet, telefon komórkowy lub inne media).

Procedura dla pkt. 3.7 - 3.8

Działania natychmiastowe:

- dążyć do zablokowania szkodliwych treść (w miarę możliwości),

- zapewnić bezpieczeństwo uczestnikom poprzez odizolowanie (w miarę możliwości ująć sprawców),

- w razie potrzeby udzielić pierwszej pomocy, wezwać pogotowie ratunkowe,

- oddzielić poszczególnych sprawców od siebie i od ofiar, zachować dyskrecję, zabezpieczyć miejsce zdarzenia
i ewentualne przedmioty związane ze zdarzeniem, ograniczyć do minimum kontakt osób postronnych ze śladami zdarzenia,

- powiadomić wychowawcę, pedagoga i dyrektora szkoły,

- powiadomić rodziców sprawców i ofiar,

- dyrektor powiadamia policję,

- udzielić wsparcia emocjonalnego, np. zapewnić opiekę pedagoga, psychologa.

 

III. Zasady reagowania.

 

Reagujemy przekazując jednocześnie troskę o ucznia (dotyczy to zarówno ofiary jak i agresora). Nie potępiamy ucznia, ale wskazujemy na zachowania, których nie aprobujemy, wyrażając swoją niezgodę na stosowanie przemocy.

Współdziałamy z innymi nauczycielami i udzielamy sobie nawzajem wsparcia.

Schemat przebiegu interwencji profilaktycznej:

Rozmowa z uczniem: diagnoza, porada.

Rozmowa z rodzicami: diagnoza, porada, wspólne opracowywanie kontraktu.

Wspólna rozmowa z uczniem i rodzicami: uczeń negocjuje i podpisuje kontrakt.

Monitorowanie: wymiana informacji między szkołą a rodzicami.

Działania wobec agresorów – rozmowy ze sprawcami

Jeżeli w przemocy uczestniczy więcej niż jedna osoba, należy rozmawiać z każdym
z osobna zaczynając od lidera grup.

Miejscem rozmów nie może być korytarz ani pokój nauczycielski, lecz pomieszczenie zapewniające spokój i brak udziału świadków.

Nauczyciel, który decyduje się na przeprowadzenie rozmowy, powinien jasno określić sobie jej cel.

Nauczyciel powinien opisać zachowanie ucznia, które jest powodem rozmowy.

Należy upewnić ucznia, że nauczyciel chce mu pomóc, że chodzi o to, aby zaradzić
w szkole sytuacjom przemocy.

Sprawca musi otrzymać od nauczyciela jasny i jednoznaczny komunikat: ,,w tej klasie (szkole), nie akceptujemy przemocy i będziemy pilnować, żebyś tego nie robił/a, nie wolno ci używać przemocy”.

Rozmowa ma być dialogiem, a nie przemówieniem do sprawcy o tym, co nauczyciel myśli o sytuacji.

Należy dać uczniowi szansę wypowiedzenia się, wysłuchać uważnie jeżeli mówi o sobie
i sytuacji w szkole. Nie wolno negować wypowiedzi wychowanka.

Jeśli uczeń milczy – nauczyciel może powrócić jeszcze raz do propozycji swojej chęci udzielenia pomocy.

Rozmowy powinny odbywać się systematycznie, dopóki istnieje problem. Należy ustalić hierarchię rozmów. Na kolejnych etapach powinny być zaangażowane dodatkowe osoby (wychowawca, inny nauczyciel, pedagog, rodzice, dyrektor).

Rozmowa ze sprawcą powinna zmierzać w kierunku podpisania przez niego kontraktu lub zobowiązania w sprawie zmiany nieakceptowanych w społeczności szkolnej zachowań.

Sprawdza musi zostać poinformowany o sankcjach, jakie zostaną zastosowane w przypadku gdy nadal będzie on stosował przemoc wobec innych.

Ustalenia zawarte w zobowiązaniach lub w kontrakcie z uczniem powinny być znane tym nauczycielom, którzy mogą być źródłem informacji o zmianach w zachowaniu sprawcy, a także, gdy wymaga tego sytuacja, uczniom klasy, do której on uczęszcza. W uzasadnionych przypadkach można zrezygnować z jawności kontraktu.

Kontrakt powinien zawierać:

a. Zachowania nieakceptowane

b. Oczekiwania wobec dziecka

c. Konsekwencje w przypadku nieprzestrzegania warunków kontraktu.

(Wymienione kary statutowe:

- upomnienie wychowawcy,

- upomnienie wychowawcy na forum klasy,

- nagana dyrektora,

- nagana dyrektora na forum klasy lub szkoły,

- praca na rzecz szkoły (pod opieką pracownika szkoły),

- utrata przywilejów uczniowskich,

- przeniesienie do innej równoległej klasy,

- zgłoszenie wniosku z prośbą o interwencję do Sądu - Wydział Rodzinny i Nieletnich lub na policję.)

d. Zasady odzyskiwania przywilejów

 

Metody współpracy szkoły z policją

 

1. W ramach długofalowej pracy profilaktyczno-wychowawczej szkoła i Policja utrzymują stałą, bieżącą współpracę w zakresie profilaktyki. Koordynatorami współpracy są pedagog szkolny oraz specjalista ds. nieletnich właściwej jednostki Policji.

2. Do współpracy ze szkołą zobowiązany jest także dzielnicowy, w rejonie którego znajduje się szkoła. Pracownicy szkoły wyznaczeni do współpracy z Policją, specjaliści ds. nieletnich oraz dzielnicowy powinni wspólnie ustalić wzajemnie zasady kontaktu, aby móc na bieżąco wymieniać informacje i rozwiązywać problemy związane z bezpieczeństwem i dobrem uczniów.

3. W ramach współpracy Policji ze szkołą organizuje się:

a. spotkania dyrektora szkoły, pedagoga i nauczycieli ze specjalistami ds. nieletnich – wymiana doświadczeń, analiza sytuacji wychowawczej, itp.

b. zajęcia dla młodzieży gimnazjalnej z udziałem policjantów, m.in. na temat odpowiedzialności nieletnich za popełniane czyny karalne, prawnych aspektów narkomanii, wychowania w trzeźwości, zasad bezpieczeństwa, zachowań ryzykownych oraz sposobów unikania zagrożeń,

c. informowanie Policji o zdarzeniach na terenie szkoły, które stanowią zagrożenie dla życia i zdrowia uczniów oraz o przejawach demoralizacji młodzieży,

d. udzielanie przez Policję pomocy w rozwiązywaniu trudnych, mogących mieć podłoże przestępcze problemów, które zaistniały na terenie szkoły,

e. wspólny – szkoły i Policji – udział w lokalnych programach profilaktycznych związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom oraz zapobieganiem demoralizacji i przestępczości nieletnich,

g. organizowanie wspólnych szkoleń.

 

UWAGA: Policja powinna być wzywana do szkoły w sytuacjach, o których mowa w „Strategii (...)” albo, gdy wyczerpane zostaną środki możliwe do zastosowania przez szkołę
w określonej sytuacji. Każda, dotycząca uczniów, wizyta policjanta w szkole, powinna być wcześniej zasygnalizowana dyrektorowi lub wicedyrektorowi szkoły.