Szkolny program profilaktyki

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

PROGRAM PROFILAKTYKI

 

 

Szkoła Podstawowa
w Brzezinkach

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SPIS TREŚCI

 

Wprowadzenie ...............................................................................................................................................                  3

  1. Podstawa prawna programu...........................................................................................................................               3
  2. Cele i zadania programu profilaktyki.............................................................................................................              4
  3. Potrzeby rozwojowe uczniów.........................................................................................................................                4
  4. Diagnoza problemów -  zagrożenia dla dzieci i ich rodzin............................................................................            6
  5. Plan realizacji działań.....................................................................................................................................                6
  6. Szkolny system przeciwdziałania przemocy ................................................................................................           10
  7. Obowiązki osób odpowiedzialnych za realizację programu profilaktyki......................................................      12
  8. Instytucje wspierające szkołę w działaniach profilaktycznych......................................................................      13
  9. Ewaluacja programu.......................................................................................................................................              14
  10. Załączniki ......................................................................................................................................................                 14
  11. Zatwierdzenie przez organy statutowe szkoły ........................................................................... 22

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

WPROWADZENIE

 

Specyfika czasów, w których żyjemy, to przyspieszone tempo przemian, nie zawsze harmonijnych. Zwiększyła się liczba czynników destrukcyjnych oddziałujących na dzieci i młodzież, nie mającą w pełni jeszcze ukształto­wanej hierarchii  wartości, stojącą wobec wyborów i decyzji bardzo złożonych i skomplikowanych. W efekcie stale wzrasta liczba osób przejawiających dysfunkcje rozwojowe oraz poszukujących wsparcia w trudnych sytuacjach życiowych. Aby przeciwdziałać temu zjawisku konieczne jest podejmowanie na terenie szkoły wielopo­ziomowych działań profilaktycznych, gdyż:

  • szkoła wypełnia znaczną część aktywnego życia dzieci i młodzieży,
  • szkoła jest miejscem gdzie uczniowie uczą się nawiązywać relacje interpersonalne,
  • szkoła jest miejscem działalności zadaniowej uczniów, a wiec ujawnia lub wręcz wyzwala trudności dzieci i młodzieży związane z przyjmowaniem odpowiedzialności za własne życie,
  • szkoła jest miejscem konfrontacji autorytetów i kształtowania się poczucia własnej tożsamości ucznia,
  • szkoła pozwala na łatwy dostęp do środowiska dzieci i młodzieży oraz sprawną organizację prowadzonych oddziały­wań.

Szkolny program profilaktyki to program profilaktyki środowiskowej, to znaczy taki, w którym obiektem dzia­łań jest całe środowisko szkolne - uczniowie, rodzice i opiekunowie, nauczyciele oraz instytucje wspomagające szkołę w tych działaniach: Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, specjaliści z Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej,  Gminna Komisja ds. Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Zespół Interdyscyplinarny ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie, Policja, Ośrodek Zdrowia, Gminny Ośrodek Kultury, stowarzyszenia …

Profilaktyka to proces, który wspiera zdrowie przez umożliwienie ludziom uzyskania pomocy potrzebnej im do konfrontacji ze złożonymi, stresującymi warunkami życia oraz przez umożliwienie jednostkom osiągania subiek­tywnie satysfakcjonującego, społecznie akceptowanego, bogatego życia (Z. Gaś, 1997).

Zapobieganie uzależnieniom może dokonywać się na różnych poziomach. W związku z tym wyróżnia się pro­filaktykę pierwszorzędową, drugorzędową i trzeciorzędową.

Profilaktyka pierwszorzędowa (uniwersalna) to działanie mające na celu: z jednej strony - promocję zdrowia i przedłużenie życia człowieka, zaś z drugiej zapobieganie pojawianiu się problemów związanych z zachowaniami dysfunkcjonal­nymi. Szczególnie wyraźnie akcentuje się tutaj budowanie i rozwijanie różnorodnych umiejętności radzenia sobie z wymogami życia, albowiem deficyty w tym zakresie są powszechnie spotykane w populacji osób dysfunkcjonal­nych. Równie ważne jest dostarczanie rzetelnych informacji, dostosowanych do specyfiki odbiorców.

Profilaktyka drugorzędowa (selektywna) ma na celu ujawnianie osób o najwyższym ryzyku dysfunkcjonalności oraz poma­ganie im w redukcji tego ryzyka (a więc zapobieganie rozwojowi zaburzeń).

Profilaktyka trzeciorzędowa (wskazująca) rozumiana jest jako interwencja po wystąpieniu dysfunkcji. Ma ona na celu, z jednej strony - przeciwdziałanie pogłębianiu się procesu chorobowego, zaś z drugiej - umożliwienie osobie objętej terapią i rehabilitacją powrotu do społeczeństwa, prowadzenia w nim satysfakcjonującego i społecznie akceptowa­nego trybu życia, wolnego od patologii. (Z. Gaś 1997).

 

 

1. PODSTAWA PRAWNA

 

  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej.
  • Konwencja o Prawach Dziecka.
  • Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 z poźn. zm.)
  •  Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 1982 r. Nr 35 poz.228 z p. zm. - tekst jednolity Dz. z 2002r. Nr 11 poz.109 z poźn. zm). oraz przepisy wykonawcze w związku z ustawą .
  • Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 35, poz.230 z p. zm.).
  • Ustawa z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 198).
  • Ustawa z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych.
  • Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30 poz. 179 z poźn. zm.)
  • Zarządzenie Nr 15/97 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 czerwca 1997 r. w sprawie form i metod działań policji w zakresie zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości nieletnich.
  • Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego z 19 sierpnia 1994 r.
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach.
  • ·         .Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2015 r. w sprawie zakresu i form prowadzenia w szkołach i placówkach systemu oświaty działalności wychowawczej, edukacyjnej, informacyjnej i profilaktycznej w celu przeciwdziałania narkomanii.

 

 

2. CELE I ZADANIA PROGRAMU PROFILAKTYKI

 

W wyniku diagnozy środowiska szkolnego w zakresie potrzeb rozwojowych dzieci i młodzieży oraz zagro­żeń, na jakie narażony jest współczesny młody człowiek, wytyczono następujące cele oddziaływań wychowaw­czych i profilaktycznych:

  1. Wspomaganie zdrowego rozwoju psychicznego dzieci i młodzieży.
  2. Aktywizacja środowiska szkolnego w zakresie oddziaływań profilaktycznych.
  3. Zapewnienie uczniom bezpieczeństwa w szkole i poza nią.
  4. Przeciwdziałanie przemocy i agresji.
  5. Wykształcenie umiejętności i zachowań umożliwiających zdrowy styl życia.
  6. Profilaktykę uzależnień.
  7. Wspieranie rodziców i nauczycieli w procesie wychowania.
  8. Zapewnienie młodzieży pomocy wychowawczej i terapeutycznej.

 

Cele działań profilaktycznych są realizowane przez:

  1. Programy informacyjno – edukacyjne.
  2. Programy profilaktyczne.
  3. Zajęcia alternatywne.
  4. Interwencje prowadzone w szkole i w poradniach profilaktycznych (wobec osób z grup ryzyka).
  5. Współpracę między różnymi instytucjami i podmiotami (rodzicami, szkołami, poradniami, policją, samorządem itd.).

Zasady oddziaływań profilaktycznych:

Zasady Szkolnego Programu Profilaktyki zostały sformułowane na podstawie projektu „Standardów realizacji pierwszorzędowych programów profilaktycznych realizowanych w szkołach i placówkach oświatowych". W naszej szkole należą do nich:

Bezpieczeństwo uczniów: respektowanie podmiotowości uczniów, poszanowanie ich godności i indywidualności, ochrona prywatności i zapewnienie dyskrecji, uwzględnianie wieku uczniów, uwzględnianie systemu wartości i stopnia wrażliwości uczniów.

Adekwatność oddziaływań - działania profilaktyczne będą maksymalnie dostosowane do potrzeb i problemów uczniów oraz będą mieć konkretnych adresatów.

 

Skuteczność: działania powinny wykorzystywać wiedzę dotyczącą sprawdzonych strategii i metod działania oraz uwzględniać wiedzę z zakresu psychologii rozwojowej.

 

Rzetelność:

- Informacje powinny być rzetelne i dostosowane do rozwoju intelektualnego, emocjonalnego i społecznego uczniów, do ich możliwości percepcyjnych.

- Informacje dotyczące zagrożeń nie powinny być zbyt szczegółowe, aby nie stanowiły instruktażu nieprawidłowych zachowań.

 

Głębokość i czas trwania:

- Szkolny Program Profilaktyki oparty jest o koncepcję czynników ryzyka i czynników chroniących.

- Działania profilaktyczne zintegrowane są z Programem Wychowawczym Szkoły i Klasowymi Programami Wychowawczymi.

- Czas trwania oddziaływań i ich intensywność zależne są od zdiagnozowanych zagrożeń w naszej szkole.

 

 

3. POTRZEBY ROZWOJOWE UCZNIÓW

 

W procesie psychospołecznego rozwoju dziecka ważną rolę odgrywa zaspokojenie jego potrzeb. Spełniają one funkcje regulatorów działania, są źródłem podejmowania przez dziecko różnych form aktywności. Niezaspokojone potrzeby oraz związane z tym stany frustracji powodują powstawanie różnych zaburzeń w zachowaniu, trudności wychowawczych, nieprzystosowania społecznego. Ochrona dziecka przed uzależnieniami powinna rozpoczynać się tak wcześnie, jak to tylko możliwe. Roz­sądne i naturalne wychowanie uwzględniające indywidualność dziecka i jego potrzeby będzie skuteczną ochroną przed uzależnieniami, analiza czynników ryzyka oraz czynników chroniących umożliwi skuteczne prowadzenie działań profilaktycznych.

 

 

Czynniki ryzyka – na podstawie analiz wewnątrzszkolnych

Czynniki chroniące – na podstawie analiz wewnątrzszkolnych

1. Moda na korzystanie z internetowych portali społecznościowych, często występujący brak nadzoru rodziców nad tym, w jaki sposób dziecko korzysta z Internetu, bezradność rodziców w tej kwestii wynikająca z braku wiedzy.

2. Brak pewności siebie, nadmierna nieśmiałość części wychowanków.

3. Niski stopień motywacji do nauki - część uczniów nie uzyskuje wsparcia i pomocy w domu.

4. Brak pracy, zauważalne różnice jeśli chodzi o materialną kondycję rodzin naszych uczniów.

1. Zamieszkanie w miejscu, w którym bliskie relacje sąsiedzkie, brak anonimowości, ułatwiają zauważenie niepokojących zachowań dziecka.

2. Obecność dalszej rodziny w życiu dziecka – dzięki wielopokoleniowości występującej w domach naszych uczniów są oni otoczeni stałą opieką osób dorosłych (nie wracają do pustych domów, nie biegają z kluczami …).

3. Bogata oferta zajęć pozalekcyjnych, wychowawczo-profilaktycznych.

4. Dobrze funkcjonująca pomoc socjalna – zaangażowanie pracowników GOPSu, współpraca z asystentem rodzinnym.

 

 

 

Działania skierowane do uczniów:

Szkoła wspierając wszechstronny rozwój ucznia musi zachować właściwe proporcje między wiedzą, a umiejęt­nościami i wychowaniem. Konieczne jest odpowiednie profilowanie celów w zakresie wiedzy, wartości oraz specy­fiki podejmowanych oddziaływań.

 

W zakresie wiedzy dąży się do tego, aby wyposażyć młodego człowieka w:

  • informacje dotyczące radzenia sobie w sytuacjach trudnych, problemowych;
  • informacje na temat radzenia sobie z własnymi emocjami; w tym z przeżywanymi lękami, wynikającymi zarówno z interakcji rówieśniczych, jak i z problemów osobistych;
  • wiedzę na temat wpływu środków odurzających na fizjologię układów: krążenia, oddechowego, nerwowego i rozrodczego;
  • wiedzę o tym, w jaki sposób środki odurzające wpływają na sprawność koordynacji psychoruchowej, co jest szczegól­nie ważne przy prowadzeniu pojazdów mechanicznych oraz uprawianiu sportu;
    • znajomość społecznej problematyki uzależnień, a w szczególności kosztów społecznych uzależnień;
    • znajomość przepisów prawnych i zarządzeń lokalnych dotyczących środków odurzających i ich używania;
  • wiedzę o istocie działania i wpływie środków społecznego przekazu na zachowanie człowieka (zwłaszcza dzieci i młodzieży);
  • wiedzę o odpowiedzialności prawnej z tytułu naruszania praw i godności drugiego człowieka;
    •  znajomość lokalnych problemów oraz placówek niosących pomoc w ich rozwiązywaniu.

 

W zakresie wartości młody człowiek musi mieć świadomość, że wraz z prawem do podejmowania decyzji rośnie poziom odpowiedzialności za własne działania i za innych, a w związku z tym uczeń powinien:

  • znać i przestrzegać zasad i norm postępowania obowiązujących w szkole i społeczeństwie;
  • być świadomym swojej odpowiedzialności za tworzenie środowiska wolnego od środków odurzają­cych;
  • akceptować pogląd, że społeczeństwo samo troszczy się o siebie i liczy przede wszystkim na siebie, a więc mię­dzy innymi nie toleruje używania środków odurzających;
  • mieć przekonanie, że uczestniczenie w działaniach organizowanych przez szkołę (np. zawody sportowe, spotkania towarzyskie, imprezy rekreacyjno - rozrywkowe) sprzyja zachowaniu wolności od środków odurzających;
  • rozwijać poczucie własnej wartości i akceptować pozytywne aspekty własnego dojrzewania
    i rozwoju;
  • znać zasady dotyczące bezpiecznego korzystania z Internetu;
  • być świadomym własnego uspołecznienia i podejmować działania na rzecz rozwijania i wzbogacania lokalnej społeczności.

 

W zakresie działań konieczne jest:

  • włączanie dzieci i młodzieży w organizację działań  o charakterze profilaktycznym w szkole oraz na terenie gminy;
  • włączanie młodzieży w organizowanie i odpowiedzialne kontrolowanie życia domowego i szkolnego (z uwzględnieniem problematyki wolności od środków odurzających).

 

 

 

 

4. DIAGNOZA PROBLEMÓW – ZAGROŻENIA DLA DZIECI I MŁO­DZIEŻY

 

Diagnoza środowiska szkolnego została opracowana na podstawie:

  • rozmowy kierowanej w klasach 0-III szkoły podstawowej,
  • rozmowy kierowanej w klasach IV-V szkoły podstawowej,
  • badań ankietowych przeprowadzonych w klasach IV-VI w ubiegłym roku szkolnym,
  • rozmów z rodzicami/opiekunami prawnymi,
  • rozmów z nauczycielami i wychowawcami,
  • analizy wyników badań uzyskanych w trakcie ewaluacji wewnętrznej,
  • obserwacji zachowań uczniów,
  • analizy frekwencji w dziennikach lekcyjnych,
  • analizy frekwencji rodziców na zebraniach organizowanych przez szkołę,
  • rozmów z Policją,  pracownikami Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, pracownikami organizacji
    i  instytucji, które wspierają szkołę w jej pracy wychowawczej.

 

Uczniowie o najwyższym ryzyku  dysfunkcjonalności to uczniowie:

-          znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej,

-          wychowujący się w rodzinie niepełnej,

-          wychowujący się w rodzinie rozbitej,

-          powtarzający klasę w swojej karierze szkolnej;

 

W szkole wytyczono następujące obszary oddziaływań profilaktycznych:

OBSZAR I –  agresja

OBSZAR II – bezpieczeństwo w szkole i poza nią                        

OBSZAR III – spędzanie wolnego czasu uczniów

OBSZAR IV- kształtowanie właściwych postaw, asertywność, kultura bycia i wypowiedzi

OBSZAR V – profilaktyka uzależnień

 

W wyniku badań ankietowych wyodrębniliśmy następujące obszary zachowań problemowych:

 OBSZAR I – niewłaściwe korzystanie z Internetu

OBSZAR II – agresja słowna

OBSZAR III- brak dyscypliny i niska kultura języka

OBSZAR IV- brak motywacji do nauki, niski poziom aspiracji i potrzeb edukacyjnych uczniów

 

 

5. PLAN REALIZACJI DZIAŁAŃ

 

Działania skierowane do uczniów:

Model informacyjny (wszystkie klasy)

 

Zadania

Formy realizacji

 

Profilaktyka dydaktyczno-wychowawcza

Ø  Informowanie o formach pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
Ø  Kierowanie uczniów na badania do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej.
Ø  Zapewnienie pomocy w nauce (zajęcia wyrównawcze, wspomagające, logopedyczne, zajęcia w świetlicy opiekuńczo-wychowawczej).
Ø  Stworzenie uczniom możliwości pracy w  kołach zainteresowań.
Ø  Informowanie rodziców o rodzajach i formach pomocy proponowanych przez insty­tucje wspierające szkołę.
Ø  Objęcie uczniów dysfunkcyjnych opieką pedagoga.
Ø  Praca wychowawcza w ramach działającej w szkole drużyny harcerskiej.

 

Zapoznanie uczniów z obowiązującymi w szkole regulaminami

  • Zapoznanie uczniów na godzinach wychowawczych ze Statutem Szkoły, Wewnątrzszkolnym Systemem Oceniania, Progra­mem Wychowawczym, Programem Profilaktyki, Regulaminem Samorządu Uczniowskiego.
  • Zachęcanie uczniów do współtworzenia szkolnych regulaminów – Kodeksu Ucznia, itp.

 

Tworzenie bezpiecznego, wolnego od uzależnień środowiska wychowawczego szkoły.

Ø  Dyżury nauczycieli na korytarzach, w szatniach, na stołówce szkolnej.
Ø  Ankietowanie środowiska szkolnego  na temat bezpieczeństwa w szkole.
Ø  Kontrola zachowań uczniów w toaletach.
Ø  Przeprowadzenie zajęć i spotkań  na temat bezpiecznych zabaw  ( ferie, wakacje).
Ø  Organizowanie spotkań z funkcjonariuszami policji: odpowiedzialność nieletnich wobec prawa, bezpieczeństwo w ruchu drogowym i w cyberprzestrzeni, itp.
Ø  Szkolenia na kartę rowerową.
Ø  Współpraca z Policją i Strażą Pożarną, służbami sanitarnymi (kontrola terenu wg potrzeb). Uczestnictwo w Turnieju Wiedzy Pożarniczej.
Ø  Uczestniczenie w akcjach symulujących zagrożenia, nauka właściwych zachowań.
Ø  Informowanie o sytuacjach  zagrażających  bezpieczeństwu uczniów. 

 

 

Działania profilaktyczne skierowane do uczniów klas 0-III szkoły podstawowej:

Główne zadania do realizacji  to:

- poznanie uczniów , integracja zespołów klasowych oraz zespołów rodziców;

- wypracowanie form współpracy z rodzicami;

- promocja zdrowego stylu życia;

- profilaktyka zachowań społecznie nieaprobowanych.

 

 Zadania

 Formy realizacji

  
Integracja zespołów klasowych. 
 
Ø Gry i zabawy interakcyjne.
Ø Zachęcanie uczniów do korzystania z pomocy koleżeńskiej.
Ø Organizowanie uroczystości i imprez klasowych: wycieczek, ognisk wspólnych spotkań w szkole oraz poza nią.
 
Umiejętność radzenia sobie trudnymi uczuciami i sytuacjami.
 
Ø Zajęcia interakcyjne, odgrywanie ról.
Ø Ekspresja plastyczna, muzyczna i ruchowa.
Ø Zajęcia wychowawczo-profilaktyczne „Spójrz inaczej” w klasach II-III.
Ø Nauka nieagresywnych sposobów radzenia sobie z emocjami.
 
Promowanie zdrowego stylu życia.
 
 
Ø Pogadanki nt. roli i zasad przestrzegania higieny osobistej, filmy edukacyjne.
Ø Przybliżenie uczniom i rodzicom zagadnień związanych z problema­tyką wad postawy, w miarę możliwości zorganizowanie badań wad postawy.
Ø Włączanie się w akcje profilaktyczne, np. przesiewowe badania słuchu, program profilaktyki chorób krążenia, itp.
Ø Dostosowanie wielkości krzeseł i stolików do wysokości uczniów.
Ø Realizacja zajęć na temat zdrowego odżywiania się, promujących zdrowy styl życia.
Ø Udział w programach „Warzywa i owoce w szkole” (klasy II-III) oraz „Śniadaniowa klasa” (kl. III).
Ø Prowadzenie różnych form pozalekcyjnych zajęć sportowych.
Ø Tematyczne spotkania z rodzicami.
Zagospodarowanie czasu wolnego uczniów.
Ø Koła zainteresowań.
Ø Świetlica opiekuńczo-wychowawcza.
Ø Konkursy, wycieczki, imprezy szkolne.

 

 

Działania profilaktyczne skierowane do uczniów klas IV – VI szkoły podstawowej:

Główne zadania do realizacji  to:

- stworzenie przyjaznej atmosfery w szkole;

- promocja zdrowego stylu życia;

- profilaktyka zachowań agresywnych.

 

 

Zadania

Formy realizacji

 
Kształtowanie umiejętności z zakresu komunikacji interpersonalnej
  • Ø Realizacja programu „Spójrz inaczej na agresję” w klasie IV.
  • Ø Zajęcia  o tematyce „Moje słabe i mocne strony, akceptacja siebie, umiejętność samo­oceny” – klasa V.
  • Ø Zajęcia „ Jak radzić sobie z trudnymi uczuciami” w klasa VI.
  • Ø  Klasa IV - program „Spójrz inaczej na agresję”.
 
Kształtowanie właściwych postaw społecznych.
Ø Zajęcia dotyczące praw i obowiązków ucznia, organizacja Dnia Praw Człowieka.
Ø Zajęcia na temat konsekwencji wynikających z dokonywania czynów karalnych w świetle ustawy o nieletnich – klasa VI.
Ø Zajęcia dot. bezpiecznego korzystania z Internetu.
 
Umiejętność radzenia sobie ze złością, agresją i przemocą oraz trudnymi sytuacjami.
 
Ø  „Radzenie sobie z przykrymi emocjami”- klasa V i klasa VI..
Ø Zawierania kontraktów z uczniami, którzy nie przestrzegają norm określonych w szkolnych regulaminach (wszyscy wychowawcy).
 
Promocja zdrowia
Ø Przekazywanie uczniom wiedzy o pierwszej pomocy przedmedycznej.
Ø Zajęcia „ W kręgu problemów naszego życia - skutki uzależnienia od nikotyny” w klasie V.
Ø Plakaty, tablice informacyjne dla uczniów i rodziców.
Ø Zajęcia na temat uzależnień od środków chemicznych w klasie  IV (na bazie filmu „Tajemnica zaginionej skarbonki”) oraz w klasie VI („Drugi Elementarz czyli Program Siedmiu Kroków).
Ø Filmy edukacyjne.
 
Zagospodarowanie czasu wolnego uczniów
Ø Koła zainteresowań (komputerowe, europejskie, recytatorskie, historyczne, itp.)
Ø Szkolne Koło Sportowe.
Ø Zajęcia świetlicowe.
Ø Konkursy, wycieczki, imprezy szkolne.

 

 

DZIAŁANIA ALTERNATYWNE

 

Zajęcia dodatkowe przeznaczone są dla uczniów pragnących wspólnie z nauczycielem poszerzać swoje wiadomości i umiejętności w zakresie jednego przedmiotu lub innej dziedziny aktywności.

 

Cele zajęć:

-          rozbudzanie i kształtowanie zainteresowań uczniów;

-          poszerzanie wiedzy uczniów poza zakres przewidziany w programie nauczania;

-          rozwijanie uzdolnień uczniów;

-          zagospodarowanie wolnego czasu ucznia.

 

W zajęciach pozalekcyjnych uczestniczą uczniowie zainteresowani przedmiotem.

 

W zajęciach sportowych uczestniczą uczniowie z wysoką sprawnością fizyczną i predyspozycjami do uprawiania określonej dyscypliny sportowej, wyznaczeni przez nauczycieli wychowania fi­zycznego.

 

W zajęciach rekreacyjno-sportowych uczestniczą uczniowie nie mający predyspozycji do udziału w sek­cjach specjalistycznych.

 

Zadania

Formy realizacji

 

Praca w organizacjach działających w szkole

 

 

Ø Działalność Samorządu Uczniowskiego i innych organizacji szkolnych (drużyna harcerska, Klub 4H).

 

Zajęcia sportowe

 

Ø Działania podejmowane w ramach Szkolnego Kola Sportowego.

Ø Udział uczniów w zawodach szkolnych, międzyszkolnych, itp.

 

Promocja zdrowego stylu życia

  • Ø Zajęcia wychowawcze poświęcone promowaniu zdrowego stylu życia.
  • Ø Konkursy dotyczące zdrowia np. szkodliwości alko­holu, nikotyny , itp.
  • Ø Filmy dotyczące zagrożeń cywilizacyjnych.
  • Ø Gazetki tematyczne.

 

Zajęcia pozalekcyjne

 

  • Ø Zajęcia świetlicowe.
  • Ø Koła przedmiotowe, koła zainteresowań.
  • Ø Zajęcia wyrównawcze, wspomagające.
  • Ø Wycieczki i rajdy klasowe.
  • Ø Wyjścia na spektakle filmowe, teatralne, itp.
  • Ø Kultywowanie pamięci o ważnych dla naszego narodu wydarzeniach – akademie okolicznościowe, opieka nad grobami i miejscami pamięci narodowej znajdującymi się na cmentarzu parafialnym.
  • Ø Organizacja Dnia Wiosny, Jasełek, dyskotek, itp.

 

Organizacja imprez masowych

 

 

Organizacja i propagowanie olimpiad, konkursów i zawodów

 

  • Ø Udział w konkursach wiedzy.
  • Ø Udział w olimpiadach przedmiotowych.
  • Ø Nagradzanie uczniów biorących udział w tego rodzaju wydarzeniach.

 

 

PROGRAMY PROFILAKTYCZNE REALIZOWANE W SZKOLE

 

  • Program profilaktyczny „Spójrz inaczej”
  • Program „Spójrz inaczej na agresję”
  • „Tajemnica zaginionej skarbonki”
  • „Drugi elementarz czyli Program Siedmiu Kroków”

 

Spodziewane efekty podejmowanych działań w zakresie profilaktyki uniwersalnej.

Zmiany w postawach, wiedzy i zachowaniu:

- wykształcenie nawyków zdrowego stylu życia;

- nabycie wiedzy o szkodliwości alkoholu, narkotyków, dopalaczy i innych środkach odurzających;

- nabycie umiejętności dbania o własne bezpieczeństwo;

- zdobycie wiedzy na temat skutków prawnych i społecznych używania środków odurzających;

- umiejętne radzenie sobie w sytuacjach zetknięcia się z przemocą i uzależnieniami;

- nauczenie się pozytywnych zachowań oraz właściwego postrzegania i rozumienia ludzi;

- zdobycie umiejętności dokonywania wartościowych i sensownych wyborów w życiu.

 

Działania podejmowane w szkole w ramach profilaktykiselektywnej.

Działania tego typu są podejmowane wobec osób z tzw. grup podwyższonego ryzyka.

Do czynników ryzyka zalicza się:

- środowisko społeczne (złe warunki ekonomiczne);

- normy społeczne promujące dane zachowania (rodziny patologiczne);

- grupa rówieśnicza, w której normą są zachowania dysfunkcyjne (np. zażywanie środków odurzających);

- defekty w zakresie zdrowia somatycznego;

- dysfunkcyjność w zakresie psychicznym (próby  samobójcze).

W przypadku zarejestrowania negatywnych i aspołecznych zachowań pedagog lub dyrektor szkoły podejmuje dzia­łania zmierzające do wyeliminowania ich skutków:

- podejmuje systematyczne rozmowy z uczniem, a gdy sytuacja tego wymaga podejmuje interwencje z włącze­niem rodziców;

- kieruje do specjalistycznych poradni, lekarzy;

- obejmuje opieką uczniów znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej (współpraca z GOPS, zwolnie­nie ze składek na ubezpieczenie, dyskretna zbiórka odzieży wśród pracowników szkoły);

- systematycznie współpracuje z Policją, Sądem Rejonowym-Wydziałem Rodzinnym i Nieletnich;

- sprawuje opiekę nad uczniami posiadającymi opinie i orzeczenia z Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej.

 

 

Działania skierowane do rodziców

 

Zadania

Formy realizacji

 
Informowanie rodziców o pracach szkoły.
  • Ø Zapoznanie ze Statutem Szkoły (w tym z WSO), Pro­gramem Wychowawczym, Programem Profilak­tyki.
  • Ø Organizowanie Dni Otwartych Szkoły.
  • Ø Informowanie o dostępnych formach pomocy socjalnej.
  • Ø Prezentacja działalności szkoły – dni otwarte, imprezy okolicznościowe, itp.
  • Ø Informowanie o wynikach w nauce i zachowaniu na zebraniach z rodzicami.
  • Ø Indywidualne spotkania z wychowawcą, pedagogiem, dyrektorem.
  • Ø Pisma informujące o wynikach w nauce.
 
Informowanie rodziców o funkcjonowaniu dziecka w szkole.
 
 
Współpraca z rodzicami.

 

  • Ø Pomoc rodziców przy organizacji imprez szkolnych.
  • Ø Systematyczna współpraca z Radą Rodziców.
  • Ø Pedagogizacja rodziców – spotkania tematyczne w miarę zgłaszanych potrzeb.

 

 

Działania skierowane do nauczycieli

 

Zadania

Formy realizacji

Propagowanie kursów i szkoleń

  • Ø Informowanie o kursach i szkoleniach w pokoju nauczycielskim.
  • Ø Promowanie nauczycieli doskonalących się w profilaktyce i wychowaniu.

Organizacja szkoleń i warsztatów

  • Ø Spotkania z e specjalistami z zakresu opieki i wychowania.

Propagowanie literatury dotyczącej profilaktyki uza­leżnień

  • Ø Pozyskiwanie i udostępnianie materiałów dotyczą­cych profilaktyki uzależnień.

 

 

 

6.SZKOLNY SYSTEM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY

 

Dla uzyskania przyjaznych więzi między uczniami wskazane jest modelowanie określonego typu zachowań według uporządkowanego zbioru zasad postępowania. W tym celu konieczne jest wprowadzenie w szkole jednolitego frontu wychowawczego w oparciu  o wspólnie opracowany plan pracy, który powinien koncentrować się na: planowym zwalczaniu zachowania destrukcyjnego uczniów, systematycznym wykorzystywaniu pochwał
i nagród jako zachęty do właściwego zachowania, nadaniu oficjalnego charakteru polityce dyscyplinarnej szkoły, wykorzystaniu zasady rosnących konsekwencji, rzeczowych ingerencjach korygujących zachowanie uczniów, wspieraniu pracy nauczyciela w klasie.

 

1. Cele Systemu:

- dla uczniów:

  • obniżenie zachowań antyspołecznych wśród dzieci;
  • uczenie dzieci sposobów obrony swojej osoby przed przemocą fizyczną, słowną czy izolowaniem;
  • kształtowanie w dzieciach postaw empatii, reagowania na akty przemocy, korzystania z pomocy dorosłych;
  • uczenie dzieci zasad pozytywnego kontaktu i budowania relacji koleżeńskich.

- dla nauczycieli:

  • wzrost wiedzy na temat zjawiska przemocy rówieśniczej;
  • nauka systemowego myślenia o profilaktyce przemocy;
  • nauka diagnozowania i rozpoznawania przemocy w klasach;
  • ćwiczenie umiejętności budowania klasowych i szkolnych programów wychowawczych zmniejszających poziom agresji wśród dzieci;
  • przygotowanie nauczycieli do skutecznego reagowania i pomagania dzieciom w sytuacjach przemocy (przeprowadzanie interwencji, rozmawianie ze sprawcami i ofiarami, wzajemna współpraca, współpraca
    z rodzicami, znajomość przepisów prawnych);
  • stworzenie wewnątrz-szkolnego systemu interwencji.

- dla rodziców:

  • uwrażliwianie na problem przemocy wśród dzieci;
  • przedstawienie sposobów włączenia się rodziców w program przeciwdziałania przemocy na terenie klasy
    i szkoły;
  • pokazanie roli i znaczenia domu, rodziny w kształtowaniu się wśród dzieci ról: sprawców, ofiar oraz biernych obserwatorów.

 

  1. 2.      Zakresy działania.
  • Działania na poziomie szkoły: tworzenie programów zaradczych przez Radę Pedagogiczną, doskonalenie umiejętności nauczycieli, przeprowadzanie badań ankietowych wśród uczniów, większa kontrola w czasie przerw, zebrania z rodzicami.
  • Działania na poziomie klasy: edukacja dotycząca przemocy i umiejętności reagowania na nią, zajęcie integrujące klasę, zajęcia wychowawczo – profilaktyczne.
  • Działania na poziomie jednostki: rozmowy ze sprawcami przemocy, rozmowy z ofiarami przemocy, rozmowy z rodzicami.

 

  1. 3.      Budowa Systemu.

Szkolny System Przeciwdziałania Przemocy składa się z dwóch poziomów profilaktyki.

 

- Stopień pierwszy: To system wczesnego zapobiegania, wyprzedzający pojawienie lub nasilenie się problemu. Kładzie nacisk na edukację rodziców, nauczycieli i uczniów w zakresie zjawiska przemocy i sposobów jej przeciwdziałania, współpracę szkoły z przedstawicielami środowiska lokalnego oraz konkretne procedury. Składowymi systemu są:

  • Kodeks norm szkolnych i system konsekwencji (Regulamin Oceniania Zachowania).
  • Zajęcia profilaktyczno-edukacyjne dla uczniów, rodziców oraz nauczycieli.
  • Diagnoza problemu w szkole - badania ankietowe.
  • Działania ogólnoszkolne przeciw przemocy.
  • Współpraca ze społecznością lokalną.

 

- Stopień drugi: To system interwencji mający na celu rozpoznanie osób o najwyższym stopniu zachowań dysfunkcjonalnych (ofiar i sprawców przemocy), pomoc im w zmianie tych zachowań na konstruktywne oraz rozwiązanie pojawiających się problemów. System składa się z wypracowanych procedur postępowania
i reagowania w sytuacji przemocy, jego elementami są:

  • System rozmów i postępowania ze sprawcami i ofiarami przemocy (zasady rozmów, kontrakty, monitorowanie, konsekwencje).
  • Długofalowe działania wychowawcze wobec sprawców oraz ofiar przemocy.
  • Grupy edukacyjne dla ofiar i sprawców.
  • Zasady i sposoby współpracy z rodzicami ofiar i sprawców.
  • Współpraca z Policją oraz Sądem Rodzinnym.
  • Współpraca z Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną.

 

  1. 4.      Przykład procedury postępowania w przypadku agresywnego zachowania ucznia.
  • Przerwanie zachowania agresywnego.
  • Poinformowanie wychowawcy/wychowawców o zdarzeniu.
  • Przeprowadzenie przez wychowawcę/wychowawców rozmowy z uczniem/uczniami w obecności nauczyciela – świadka zdarzenia (zidentyfikowanie ofiary, agresora, świadka, ocenienie zdarzenia
    i wyciągnięcie wniosków).
  • Sporządzenie notatki ( opis zdarzenia, osoby uczestniczące, sprawca, poszkodowany).
  • Poinformowanie rodziców (prawnych opiekunów) ucznia/uczniów o zaistniałym wydarzeniu.
  • Zgłaszanie powtarzających się sytuacji do pedagoga oraz dyrektora szkoły.
  • Natychmiastowe powiadomienie przez wychowawców pedagoga i dyrektora szkoły o przypadkach szczególnie drastycznych zachowań agresywnych (stwarzających zagrożenie dla zdrowia lub życia).
  • Ustalenie przez wychowawcę w porozumieniu z dyrektorem szkoły sankcji
    w stosunku do ucznia/uczniów.
  • Przekazanie rodzicom(prawnym opiekunom) pisemnej lub ustnej informacji na temat wyciągniętych
    w stosunku do ucznia/ uczniów konsekwencji wynikających ze szkolnych regulaminów.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  1. 5.      Sankcje wynikające ze Szkolnego Systemu Przeciwdziałania Przemocy.
  • Upomnienie.
  • Przeproszenie ofiary przemocy w obecności społeczności szkolnej.
  • Naprawa wyrządzonej szkody.
  • Wykonanie pracy na rzecz szkoły lub społeczności lokalnej.
  • Pozbawienie możliwości uczestnictwa w imprezach szkolnych i klasowych na czas określony przez wychowawcę klasy (dyskoteka, wycieczka klasowa, zawody sportowe).
  • Nagana udzielona na apelu szkolnym (notatka służbowa o udzieleniu nagany jest umieszczana w arkuszu ocen ucznia).
  • Poinformowanie klubu sportowego o używaniu przemocy przez ich zawodnika.
  • Poinformowanie rodziców oraz wezwanie policji w przypadku napaści, aktu przemocy wobec innego ucznia.
  • Poinformowanie rodziców oraz wezwanie policji w przypadku napaści słownej lub fizycznej na pracownika szkoły.
  • Powiadomienie Sądu Rodzinnego o powtarzających się zachowaniach agresywnych
    i stosowaniu przemocy.
  • Przeniesienie ucznia spoza rejonu do szkoły właściwej dla miejsca zamieszkania
    w przypadku złamania zasad  kontraktu zawartego na początku roku szkolnego.
  • Skierowanie wniosku o przeniesienie ucznia do innej szkoły do Kuratora Oświaty. 
  • Uwaga: każde agresywne zachowanie ucznia w znaczący sposób wpływa na ocenę jego zachowania.

 

  1. 6.      Standardy postępowania – schemat rozmów z ofiarami i sprawcami przemocy.

 - Rozmowa z ofiarą:

  • Celem rozmowy jest danie wsparcia i zapewnienie pomocy (w szczególnych przypadkach kontaktu
    z psychologiem) w celu zneutralizowania traumatycznych przeżyć i odbudowania poczucia wartości dziecka.
  • Należy zapewnić ofierze przemocy bezpieczeństwo, ochronę przed sprawcą.
  • Rozmowę można zacząć od opisania zachowania dziecka: „Widzę, że chodzisz smutna/y, kilka razy widziałam, że koledzy potrącali cię i przezywali...”.
  • Warto uzyskać zgodę ofiary na podjęcie interwencji, jednakże jeśli dziecko bardzo się boi, dorosły powinien przejąć inicjatywę.

  - Rozmowa ze sprawcą:

  • Celem rozmowy jest powstrzymanie przemocy, ustalenie reguł i zawarcie kontraktu.
  • Jeżeli sprawców jest kilku rozmawia się z każdym z osobna, a potem z całą grupą.
  • Rozmowy powinny odbywać się systematycznie i być prowadzone przez różne osoby (wychowawca, pedagog szkolny, dyrektor).
  • Rozmowę można zacząć od słów: „Widzę, ze na przerwach atakujesz młodszych
    i słabszych od siebie uczniów...”.
  • Uczeń powinien otrzymać jasny i wyraźny komunikat: „W tej szkole nie będziemy akceptować przemocy
    i będziemy pilnować, żebyś tego nie robił.”
  • Sprawca musi zostać uświadomiony w zakresie sankcji grożących za znęcanie się nad innymi.
  • Warto wyrazić troskę o ucznia i zaoferować mu pomoc – np. kontakt z psychologiem.
  • Rozmowa powinna zakończyć się podpisaniem kontraktu przez sprawcę.

 

 - Schemat kontraktu, jaki można zaproponować uczniowi:

 

Ja .......................................... zobowiązuję się ......................................................................................................... W związku z tym, że .................................................................................................................... tracę następujące przywileje ..................................................................................................................... Zobowiązuję się przestrzegać następujących zasad zachowania .......................................................................................................................................................................................

Zgadzam się, że za złamanie którejkolwiek z zasad poniosę następujące konsekwencje ........................................... .......................................................................................................... Jeżeli w ciągu .................................................... będę przestrzegać powyższych zasad to odzyskam następujące przywileje ………………………………………… ......................................................................................................................................................................................

Mam świadomość tego, że jeśli nie będę przestrzegać kontraktu to poniosę surowsze konsekwencje niż te, które są zapisane powyżej.

 

  1. 7.      Uwagi:

Sposób postępowania nauczyciela wobec:

  • ucznia – sprawcy czynu karalnego lub przestępstwa,
  • ucznia, który stał się ofiarą czynu karalnego.

 regulują „Szkolne procedury postępowania”. Dokument ten stanowi załącznik do Programu Profilaktyki.

 

7. OBOWIĄZKI OSÓB ODPOWIEDZIALNYCH ZA REALIZACJĘ PROGRAMU PROFILAKTYKI

 

Obowiązki dyrektora:

  1. Zakłada, że w jego szkole funkcja profilaktyki musi być spójna z funkcją wychowania.
  2. Posiada podstawową wiedzę w zakresie profilaktyki problemowej.
  3. Umacnia pozytywne relacje interpersonalne w szkole.
  4. Premiuje doskonalących się nauczycieli.
  5. Zachęca młodzież do udziału w działaniach profilaktycznych.
  6. Włącza rodziców do współpracy w tworzeniu i realizacji szkolnych programów: wychowawczego
    i profilaktycz­nego.
  7. Wspiera finansowo i organizacyjnie działania profilaktyczne w swoim środowisku.

Obowiązki nauczyciela (nauczyciela - wychowawcy):

  1. Promuje zdrowy styl życia i wartościowe formy spędzania wolnego czasu.
  2. Utrzymuje osobowe relacje z uczniami (poprzez konsultacje, indywidualne rozmowy).
  3. Konstruktywnie współpracuje z gronem pedagogicznym oraz pozostałymi pracownikami szkoły.
  4.  Uczestniczy w diagnozowaniu problemów wychowawczych szkoły.
  5. Propaguje treści i programy profilaktyczne
    1. Doskonali się osobowościowo.
    2. Dostrzega indywidualność dziecka, dostosowuje oddziaływania do jego potrzeb.
    3. Ma pozytywne relacje z rodzicami, potrafi pozyskać rodziców do współpracy.
    4. Doskonali się zawodowo.

 

Obowiązki rodziców:

  1. Mają dobry kontakt ze szkołą i szeroko rozumianym środowiskiem dziecka.
  2. Aktywnie współpracują ze szkołą, dzieląc odpowiedzialność za podejmowane wspólnie oddziaływania profilak­tyczno – wychowawcze i opiekuńcze.
  3. Zdobywają wiedzę na temat potrzeb dzieci, zagrożeń wieku dojrzewania i sposobów przeciwdziałania.
  4. Stanowią wzór osobowy – model dla dziecka.
  5. Dbają o dobry kontakt z dzieckiem.

 

8. INSTYTUCJE WSPIERAJĄCE SZKOŁĘ W DZIAŁANIACH PROFILAKTYCZNYCH

 

Nazwa instytucji

Telefon

Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna w Bodzentynie

 

(41) 311-50-20

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Masłowie

 

(41)311-08-70
Gminna Komisja do Spraw Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Masłowie.
(41) 311-08-70 wew. 27

 

Komisariat Policji w Bodzentynie

(41) 311-50-07

 

Posterunek Policji w Masłowie
 
(41) 349-36-89

 

Sąd Rejonowy - Wydział Rodzinny i Nieletnich

 

(41) 349-56-31

 

Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „ PULS” w Masłowie
 
(41) 311-08-95
 

 

 

Telefony interwencyjne

 

Ogólnopolski Telefon dla Ofiar Przemocy w Rodzinie - Niebieska Linia

801-120- 002
pon.-sob.  w godz. 800- 2200,
niedziele i święta w godz. 8
00- 1600

Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie - Niebieska Linia

(22) 668-70-00  dni powszednie w godz. 1400 – 2200; dyżur prawny w pon. i środy w godz. 1800 – 2200

Telefony alarmowe Policji

 

997, 112

Telefony alarmowe Pogotowia

 

999, 112

Poradnia e-mailowa
adres mailowy:
niebieskalinia@niebieskalinia.info

Telefon Zaufania przy Specjalistycznym Ośrodku Wsparcia Dla Ofiar Przemocy w Rodzinie

(41) 368-18-74
pon.-pt. w godz. 0800-1800

Dziecięcy telefon zaufania - Rzecznik Praw Dziecka

 

800-121-212

Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży

116 111
pon.-sob. 1200-2000

Telefon zaufania dla osób w kryzysie emocjonalnym ( Instytut Psychologii i Zdrowia )

116 123 
codziennie w godz. 1400 – 2200

 

 

9. EWALUACJA PROGRAMU

 

  1. 1.       Cel ogólny ewaluacji:

Podniesienie efektywności pracy szkoły.

  1. 2.       Cel szczegółowy:
Sprawdzenie funkcjonowania Programu Profilaktyki w praktyce szkolnej oraz jego modyfikacja i wyeliminowanie dostrzeżonych braków.

 

Obiekt ewaluacji

Pytania kluczowe

Kryteria
ewa­luacji

Metody

Próba

Monitoro­wanie

Raport

Funkcjono­wa­nie pro­gramu pro­filaktyki

- Czy program profilaktyki uwzględnia przepisy prawa oświatowego?

- Jaka jest znajomość pro­gramu profilaktyki wśród uczniów, nauczycieli i ro­dziców?

- Czy główne założenia pro­gramu są akceptowane przez wszystkich zaintere­sowanych: uczniów, na­uczycieli i rodziców?

- W jaki sposób są realizo­wane założone w progra­mie cele?

- W jaki sposób program wpływa na rozwój ucznia w sferze psychofizycznej

i aksjologicznej?

- Zgodność z obowiązującymi przepisami.

- Znajomość pro­gramu profilak­tyki

- Akceptacja zało­żeń.

- Realizacja zało­żonych w pro­gramie celów.

- Adekwatność założeń pro­gramu do potrzeb i oczekiwań.

Wywiad

 

Obserwacja zajęć

 

Analiza do­kumentów

 

Studium przypadku

Wszyscy uczniowie, uczestnicy programu.

Dane groma­dzi dyrektor przy pomocy pedagoga szkolnego

Pisemne, rokroczne sprawozdanie -  do wiadomości rady pedago­gicznej szkoły.

 

 

10. ZAŁĄCZNIKI

 

I, Szkolne procedury postępowania …………………………………………………………………………….. 14

II. Zasady udzielania pomocy dziecku krzywdzonemu na terenie szkoły………………………………………. 19

 

 

I. SZKOLNE PROCEDURY POSTĘPOWANIA

 

Niniejszy dokument przedstawia strategie działań wychowawczych i zapobiegawczych oraz interwencyjnych wobec młodzieży zagrożonej demoralizacją i przestępczością. Zawiera również procedury postępowania interwencyjnego.

 

I. CELE INTERWENCJI PROFILAKTYCZNEJ

 

  1. Udzielenie wsparcia i pomocy uczniowi i jego rodzicom.
  2. Zapobieganie problemom związanym z zagrożeniem uzależnieniami i innymi zachowaniami ryzykownymi,

poprzez:

- dostarczanie informacji,

- zaproponowanie współpracy,

- konsekwentne stosowanie procedury interwencji.

 

Elementami interwencji profilaktycznej są:

- Diagnoza: zaplanowanie adekwatnych działań.

- Porada: stanowisko szkoły i motywowanie ucznia do uczestniczenia w działaniach interwencyjnych.

- Kontrakt: motywowanie ucznia do zmiany zachowania.

- Monitorowanie kontraktu: wspieranie zmian w zachowaniu ucznia.

 

II. POSTĘPOWANIE INTERWENCYJNE W SZKOLE

 

  1. 1.       Profilaktyka i wychowanie

 

Sytuacja problemowa:

1.1.     rodzice odmawiają współpracy ze szkołą,

1.2.     dziecko ofiarą lub uczestnikiem przemocy domowej, w tym zaniedbywania (głodne, brudne, nieadekwatnie ubrane, bez przyborów szkolnych, pozbawione opieki, nie leczone),

1.3.     nieuregulowana sytuacja prawna dziecka,

1.4.     rodzice dziecka uzależnieni od alkoholu, narkotyków lub innych środków psychoaktywnych,

1.5.     rodzina niewydolna wychowawczo, przejawiająca zachowania mogące świadczyć o zaburzeniach psychicznych.

 

Procedura dla pkt. 1.1 - 1.5:

Działania natychmiastowe:

- poinformować wychowawcę, pedagoga szkolnego, dyrektora szkoły.

Działania do podjęcia w dalszej kolejności:

- dyrektor powiadamia pisemnie Sąd Rodzinny z prośbą o wgląd w sytuację rodzinną oraz przekazuje powyższe informacje do właściwego ośrodka pomocy społecznej.

- dziecko zostaje objęte wsparciem zespołu fachowców:  nauczyciele, dzielnicowy, kurator sądowy - jeżeli rodzina objęta jest nadzorem, zespół interdyscyplinarny,

- szkoła współpracuje z organizacjami specjalistycznymi (poradnie, świetlice, ośrodki wsparcia i interwencji kryzysowej),

- szkoła współpracuje z rodzicami ucznia.

Każdy fakt bądź podejrzenie stosowania przemocy wobec dziecka musi zostać zgłoszony pedagogowi i dyrekcji szkoły, w przypadku niedopełnienia obowiązków w tym zakresie nauczyciel, jako funkcjonariusz publiczny, ponosi odpowiedzialność karną (art. 231 K.k).

 

Sytuacja problemowa:

1.6.     dziecko odmawia powrotu do domu,

1.7.     pijani rodzice lub opiekunowie w szkole lub brak kontaktu z nimi po zajęciach.

 

Procedura dla pkt. 1.6 - 1.7:

Działania natychmiastowe:

- poinformować wychowawcę, pedagoga, dyrektora szkoły,

- w oparciu o wcześniejszą zgodę przekazać dziecko osobom upoważnionym (wskazanym wcześniej pisemnie przez opiekunów),

- jeżeli nie ma osób upoważnionych  należy wezwać policję (pedagog szkolny lub nauczyciel powinien towarzyszyć dziecku i udzielić mu wsparcia emocjonalnego).

Działania do podjęcia w ciągu 24 godzin:

- jeżeli sytuacja nie miała miejsca jednorazowo lub dziecko zostało umieszczone w placówce interwencyjnej dyrektor zawiadamia pisemnie Sąd Rodzinny. W przypadkach uzasadnionych należy nawiązać współpracę
z Gminną Komisją ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

 

Sytuacja problemowa:

1.8.     brak informacji lub niejasna sytuacja formalno-prawna dziecka (rodzice przebywają za granicą),

1.9.     zagrożenie udziałem w grupach destruktywnych (sekty, gangi, pseudokibice, subkultury).

 

Procedura dla pkt. 1.8 - 1.9

Działania do podjęcia w ciągu 24 godz.:

- poinformować o problemie odpowiednie instytucje – ośrodek pomocy społecznej, Sąd Rodzinny.

Działania do podjęcia w dalszej kolejności:

- współpracować z organizacjami specjalistycznymi (poradnie, świetlice, ośrodki wsparcia i interwencji kryzysowej),

- współpracować z rodzicami.

 

Sytuacja problemowa:

1.10.     groźby, sygnały i zachowania samobójcze.

 

Procedura dla pkt. 1.10

Działania natychmiastowe:

- poinformować wychowawcę, pedagoga, dyrektora szkoły,

- wezwać rodziców oraz poinformować ich o konieczności zapewnienia dziecku stałej opieki, sporządzić notatkę służbową,

- w przypadku odmowy współpracy przez rodziców dyrektor wzywa policję,

- jeżeli dziecko nie jest obecne w szkole dyrektor powiadamia policję oraz w oczekiwaniu na funkcjonariuszy rozpytuje osoby mogące mieć wiedzę co do okoliczności sprawy.

Działania do podjęcia w ciągu 24 godz.:

- objąć dziecko wsparciem zespołu fachowców:  nauczyciele, poradnia psychologiczno-pedagogiczna, dzielnicowy, kurator sądowy - jeżeli rodzina objęta jest nadzorem, ośrodki wsparcia i interwencji kryzysowej,

- współpracować z rodzicami.

 

Sytuacja problemowa:

1.11.     rodzice lub opiekunowie agresywni wobec uczniów lub pracowników szkoły.

 

Procedura dla pkt. 1.11

Działania natychmiastowe:

- poinformować wychowawcę, pedagoga szkolnego, dyrektora szkoły,

- dyrektor powiadamia policję.

Działania do podjęcia w ciągu 24 godz.:

- dyrektor powiadamia pisemnie policję lub Sąd Rodzinny z prośbą o wgląd w sytuację rodzinną, powyższe informacje przesyła także do właściwego ośrodka pomocy społecznej.

Działania do podjęcia w dalszej kolejności:

- objąć dziecko wsparciem zespołu fachowców:  nauczyciele, dzielnicowy, kurator sądowy - jeżeli rodzina objęta jest nadzorem, zespół interdyscyplinarny,

- współpracować z organizacjami specjalistycznymi (poradnie, świetlice, ośrodki wsparcia i interwencji kryzysowej),

- współpracować z rodzicami.

 

Sytuacja problemowa:

1.12.     niebezpieczne przedmioty (np. ostre, przypominające broń palną,  itp.) na terenie szkoły,

1.13.     niebezpieczne substancje chemiczne mogące powodować podrażnienia skóry lub dróg oddechowych (rozpylacze gazu, rozpuszczalniki, substancje żrące itp.) na terenie szkoły.

 

Procedura dla pkt. 1.12 - 1.13

Działania natychmiastowe:

- poinformować wychowawcę, pedagoga szkolnego, dyrektora szkoły,

- jeżeli substancja lub niebezpieczny przedmiot stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia należy dążyć do jej odebrania, z zachowaniem bezpieczeństwa własnego i osób trzecich,

- w przypadku braku wiedzy na temat właściwości chemicznych substancji należy dążyć do jej izolacji (ograniczyć kontakt do minimum), wezwać policję,

- jeżeli odebranie substancji wymaga przeszukania należy odizolować dziecko i sprawować nad nim pieczę,

- jeżeli dziecko odmawia wydania niebezpiecznego przedmiotu lub substancji należy wezwać policję,

- jeżeli przedmiot lub substancja może spowodować powszechne zagrożenie należy ewakuować szkołę wg przyjętych procedur,

- jeżeli ujawniony przedmiot może być materiałem lub urządzeniem wybuchowym należy bezzwłocznie wezwać policję, wyizolować miejsce ujawnienia przedmiotu oraz ewakuować szkołę (nie wolno zbliżać się ani dotykać przedmiotu),

- powiadomić rodziców sprawców i ofiar (do czasu przyjazdu rodziców lub policji pieczę nad dzieckiem sprawuje wyznaczony przez dyrektora nauczyciel, po przybyciu policji dostosować się do poleceń funkcjonariuszy),

- w uzasadnionych przypadkach poza policją wezwać pogotowie ratunkowe lub inne służby specjalistyczne (pogotowie gazowe, energetyczne, wodociągowe, Straż Pożarną).

 

  1. 2.       Demoralizacja

 

Sytuacja problemowa:

2.1.     wagarowanie, niezrealizowanie obowiązku szkolnego i nauki,

2.2.     posiadanie przez małoletniego alkoholu,

2.3.     palenie papierosów,

2.4.     rażące łamanie norm społecznych, (np. używanie słów wulgarnych, obsceniczne gesty),

2.5.     udział w grupach destruktywnych (np. grupy przestępcze, subkultury),

2.6.     prostytucja.

 

Procedura dla pkt. 2.1 - 2.6

Działania natychmiastowe:

- poinformować wychowawcę, pedagoga, dyrektora szkoły,

- telefonicznie lub w razie potrzeby pisemnie powiadomić rodziców i zaprosić ich do współpracy nad rozwiązaniem problemu,

- w przypadku posiadania przez małoletniego alkoholu zażądać wydania substancji i zabezpieczyć przed dostępem innych osób,

- jeżeli uczeń odmawia wydania substancji dyrektor zawiadamia policję,

Działania do podjęcia w ciągu 24 godz.:

- przeprowadzić rozmowę z dzieckiem i rodzicami, udokumentować rozmowę, w tym ewentualnie spisać kontrakt,

- zorganizować zespół do pracy nad problemem (wychowawca, pedagog, nauczyciel świetlicy szkolnej ewentualnie dzielnicowy, kurator sądowy jeżeli rodzina objęta jest nadzorem i inni),

- współpracować z organizacjami specjalistycznymi (poradnie, świetlice, ośrodki wsparcia i interwencji kryzysowej),

- współpracować z rodzicami dziecka.

Działania do podjęcia w dalszej kolejności:

- w przypadku długotrwałych wagarów dyrektor, po pisemnym upomnieniu rodziców wysłanym za potwierdzeniem odbioru, wdraża postępowanie egzekucyjne,

- w przypadku powtarzających się przejawów demoralizacji konieczne jest skierowanie wniosku do Sądu
o otoczenie ucznia nadzorem kuratora bądź zastosowanie innych środków wychowawczych,

- w przypadku braku współpracy ze strony rodziców lub braku efektów prowadzonych działań dyrektor pisemnie powiadamia Sąd Rodzinny lub policję i organ prowadzący.

 

Sytuacja problemowa:

2.7.     uczeń w stanie wskazującym na użycie alkoholu lub środków psychotropowych w tym narkotyków.

 

Procedura dla pkt. 2.7

Działania natychmiastowe:

- w razie potrzeby udzielić pierwszej pomocy (w miarę możliwości zapewnić osobie udzielającej pomocy wsparcie oraz zapewnić jej  bezpieczne, optymalne warunki do prowadzenia niezbędnych działań),

- powiadomić wychowawcę, pedagoga  i dyrektora szkoły,

- w miarę możliwości ustalić jaką substancję dziecko zażyło, w jakiej ilości, kiedy, z kim, gdzie i który raz się to zdarzyło oraz jakie jest jej źródło pochodzenia (ewentualne pozostałości substancji zabezpieczyć zgodnie
z procedurą - jak w przypadku posiadania alkoholu albo środków psychotropowych),

- w razie konieczności wezwać pogotowie ratunkowe,

- powiadomić rodziców,

- dyrektor powiadamia policję.

Działania do podjęcia w dalszej kolejności:

- współpracować z policją, która podejmie dalsze czynności i ewentualnie skieruje materiały do Sądu Rodzinnego,

- przeprowadzić rozmowę z dzieckiem i rodzicami, udokumentować rozmowę, w tym ewentualnie spisać kontrakt (nie prowadzimy rozmowy z uczniem ani rodzicami, którzy są pod wpływem alkoholu lub innej substancji psychoaktywnej),

- objąć dziecko wsparciem zespołu fachowców:  nauczyciele, dzielnicowy, kurator sądowy - jeżeli rodzina objęta jest nadzorem, zespół interdyscyplinarny, poradnie, świetlice, ośrodki wsparcia i interwencji kryzysowej,

- współpracować z rodzicami.

 

  1. 3.       Przestępczość

 

Sytuacja problemowa:

3.1.     bójka kilku osób, pobicie, uderzenie, naruszenie nietykalności cielesnej, przemoc fizyczna,

3.2.     kradzież (w tym włamanie oraz kradzież z udziałem przemocy lub groźbą przemocy),

3.3.     znęcanie psychiczne, zastraszanie, zmuszanie do określonego negatywnego zachowania, groźby, w tym ubliżanie nauczycielowi lub innym osobom (również przy wykorzystaniu Internetu lub innych mediów),

3.4.     zniszczenie mienia, wandalizm,

3.5.     posiadanie, udzielanie, propagowanie i rozprowadzanie środków psychotropowych (narkotyków),

3.6.     fałszowanie dokumentów, w tym dokumentów szkolnych (np. dziennika, legitymacji szkolnej, zaświadczenia lekarskiego, fałszowanie oświadczeń, usprawiedliwień od rodziców, podpisów
w dzienniczku itp.).

 

Procedura dla pkt. 3.1 - 3.6

Działania natychmiastowe:

- zapewnić bezpieczeństwo uczestnikom zdarzenia poprzez odizolowanie (przerwać akt agresji, w miarę możliwości ująć sprawców), zabezpieczyć miejsce zdarzenia i ewentualnie przedmioty związane ze zdarzeniem, ograniczyć do minimum kontakt osób postronnych ze śladami zdarzenia),

- w razie potrzeby udzielić pierwszej pomocy,

- powiadomić wychowawcę, pedagoga  i dyrektora szkoły,

- w uzasadnionych przypadkach wezwać pogotowie ratunkowe lub inne służby specjalistyczne,

- powiadomić rodziców sprawców i ofiar (do czasu przyjazdu rodziców pieczę nad dzieckiem sprawuje nauczyciel),

- w przypadku kradzieży podjąć próbę odzyskania utraconego mienia,

- dyrektor powiadamia policję,

- przygotować na przyjazd policji następujące informacje: przebieg zdarzenia, dane osobowe sprawców i ofiar oraz listę świadków (rozpytanie przez policję sprawców i ofiar jest możliwe bez uczestnictwa ich rodziców
i pracowników szkoły, policja ma prawo zatrzymać i zabrać sprawców).

 

Sytuacja problemowa:

3.7.     przestępczość seksualna (w tym gwałt, zmuszanie do innych czynności seksualnych, np. molestowanie),

3.8.     zamieszczanie i rozpowszechnianie treści pornograficznych (w tym poprzez Internet, telefon komórkowy lub inne media).

 

Procedura dla pkt. 3.7 - 3.8

Działania natychmiastowe:

- dążyć do zablokowania szkodliwych treść (w miarę możliwości),

- zapewnić bezpieczeństwo uczestnikom poprzez odizolowanie (w miarę możliwości ująć sprawców),

- w razie potrzeby udzielić pierwszej pomocy, wezwać pogotowie ratunkowe,

- oddzielić poszczególnych sprawców od siebie i od ofiar, zachować dyskrecję, zabezpieczyć miejsce zdarzenia
i ewentualne przedmioty związane ze zdarzeniem, ograniczyć do minimum kontakt osób postronnych ze śladami zdarzenia,

- powiadomić wychowawcę, pedagoga i dyrektora szkoły,

- powiadomić rodziców sprawców i ofiar,

- dyrektor powiadamia policję,

- udzielić wsparcia emocjonalnego, np. zapewnić opiekę pedagoga, psychologa.

 

 

III. ZASADY REAGOWANIA

 

  • Reagujemy przekazując jednocześnie troskę o ucznia (dotyczy to zarówno ofiary jak i agresora). Nie potępiamy ucznia, ale wskazujemy na zachowania, których nie aprobujemy, wyrażając swoją niezgodę na stosowanie przemocy.
  • Współdziałamy z innymi nauczycielami i udzielamy sobie nawzajem wsparcia.

 

Schemat przebiegu interwencji profilaktycznej:

  1. Rozmowa z uczniem: diagnoza, porada.
  2. Rozmowa z rodzicami: diagnoza, porada, wspólne opracowywanie kontraktu.
  3. Wspólna rozmowa z uczniem i rodzicami: uczeń negocjuje i podpisuje kontrakt.
  4. Monitorowanie: wymiana informacji między szkołą a rodzicami.

 

Działania wobec agresorów – rozmowy ze sprawcami

  1. Jeżeli w przemocy uczestniczy więcej niż jedna osoba należy rozmawiać z każdym z osobna zaczynając od lidera grup.
  2. Miejscem rozmów nie może być korytarz ani pokój nauczycielski, lecz pomieszczenie zapewniające spokój i brak udziału świadków.
  3. Nauczyciel, który decyduje się na przeprowadzenie rozmowy, powinien jasno określić sobie jej cel.
  4. Nauczyciel powinien opisać zachowanie ucznia, które jest powodem rozmowy.
  5. Należy upewnić ucznia, że nauczyciel chce mu pomóc, że chodzi o to, aby zaradzić w szkole sytuacjom przemocy.
  6. Sprawca musi otrzymać od nauczyciela jasny i jednoznaczny komunikat: ,,w tej klasie (szkole), nie akceptujemy przemocy i będziemy pilnować, żebyś tego nie robił/a, nie wolno ci używać przemocy”.
  7. Rozmowa ma być dialogiem, a nie przemówieniem do sprawcy o tym, co nauczyciel myśli o sytuacji.
  8. Należy dać uczniowi szansę wypowiedzenia się, wysłuchać uważnie jeśli mówi o sobie i sytuacji w szkole. Nie wolno negować wypowiedzi wychowanka.
  9. Jeśli uczeń milczy – nauczyciel może powrócić jeszcze raz do swojej propozycji udzielenia mu pomocy.
  10. Rozmowy powinny odbywać się systematycznie, dopóki istnieje problem. Należy ustalić hierarchię rozmów. Na kolejnych etapach powinny być zaangażowane dodatkowe osoby ( wychowawca, inny nauczyciel, psycholog, rodzice, dyrektor).
  11. Rozmowa ze sprawcą powinna zmierzać w kierunku podpisania przez niego kontraktu lub zobowiązania
    w sprawie zmiany nieakceptowanych w społeczności szkolnej zachowań.
  12. Sprawdza musi zostać poinformowany o sankcjach, jakie zostaną zastosowane w przypadku, gdy nadal będzie on stosował przemoc wobec innych.
  13. Ustalenia zawarte w zobowiązaniach lub w kontrakcie z uczniem powinny być znane tym nauczycielom, którzy mogą być źródłem informacji o zmianach w zachowaniu sprawcy, a także, gdy wymaga tego sytuacja, uczniom klasy, do której on uczęszcza. W uzasadnionych przypadkach można zrezygnować
    z jawności kontraktu.

 

Kontrakt powinien zawierać:

  • Zachowania nieakceptowane
  • Oczekiwania wobec dziecka
  • Konsekwencje w przypadku nieprzestrzegania warunków kontraktu.

(Wymienione kary statutowe:

- upomnienie wychowawcy,

- upomnienie wychowawcy na forum klasy,

- nagana dyrektora,

- nagana dyrektora na forum klasy lub szkoły,

- praca na rzecz szkoły lub lokalnej społeczności,

- utrata przywilejów uczniowskich,

- przeniesienie do innej równoległej klasy,

- zgłoszenie wniosku z prośbą o interwencję do Sądu - Wydział Rodzinny i Nieletnich lub na policję.)

  • Zasady odzyskiwania przywilejów

 

 

II. Zasady udzielania pomocy dziecku krzywdzonemu na terenie szkoły.

 

Fragment poradnika  „Przemoc w rodzinie wobec dziecka. Procedury interwencyjne w szkole”

- redakcja: Jolanta Zmarzlik, Ośrodek Rozwoju Edukacji

 

 

Szkoła udzielając pomocy dziecku doznającemu przemocy w rodzinie powinna kierować się następującymi zasadami:

1. Nadzór nad prowadzeniem przypadku dziecka krzywdzonego sprawuje dyrektor szkoły udzielając wsparcia
i pomocy osobom bezpośrednio zaangażowanym w pomoc.

2. Koordynatorem pomocy dziecku krzywdzonemu jest pedagog szkolny. W sytuacji prowadzenia dużej liczby przypadków lub ich złożoności i wielu działań, dyrektor może zadanie koordynacji kolejnych powierzyć innej osobie, przy czym nadal pozostają one w ogólnym rejestrze prowadzonym przez pedagoga.

3. Każdy pracownik szkoły, który zauważy lub podejrzewa u ucznia symptomy krzywdzenia, jest zobowiązany zareagować – jeśli to konieczne, udzielić pierwszej pomocy oraz przekazać informację o zaobserwowanym zdarzeniu pedagogowi szkolnemu lub wychowawcy opisując w notatce wygląd, stan, dolegliwości oraz zachowanie dziecka, cytaty jego wypowiedzi oraz podjęte działania.

4. W przypadku podejrzenia przemocy domowej wobec dziecka szkoła wszczyna procedurę „Niebieskich Kart” uruchamiając tym samym interwencję w środowisku ucznia.

5. Podstawą udzielania pomocy dziecku krzywdzonemu jest podmiotowy kontakt (w tym nie zmuszanie go do potwierdzenia naszych podejrzeń) oraz zapewnienie mu bezpieczeństwa, najlepiej we współpracy z rodzicami lub, jeśli nie jest to możliwe – poprzez interwencję prawną oraz działania instytucjonalne.

6. W sytuacji poważnego zagrożenia bezpieczeństwa dziecka należy NATYCHMIAST przesłać zawiadomienie
o sytuacji dziecka do Wydziału Rodzinnego Sądu Rejonowego lub zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do Prokuratury Rejonowej – faxem, a następnie listem poleconym. Jeśli zachodzi bezpośrednie zagrożenie życia dziecka i nie ma czasu na powiadomienie Sądu, należy NATYCHMIAST skontaktować się
z policją. Jeśli powrót do domu nie będzie dla dziecka bezpieczny, zostanie zawiezione do pogotowia opiekuńczego lub placówki interwencyjnej.

7. Zasadą udzielania pomocy dziecku krzywdzonemu przez szkołę jest współpraca zespołowa (ograniczona jednak, ze względu na zachowanie dyskrecji, do osób pracujących z dzieckiem z włączeniem w to tzw. „osoby zaufania”) oraz interdyscyplinarna.

8. Podejmowane działania powinny opierać się na diagnozie dziecka i jego sytuacji (opartej na informacjach od pracujących z nim nauczycieli, personelu niepedagogicznego, osoby zaufania, ewentualnie na innych dostępnych danych, np. pochodzących od specjalistów poradni, z zespołu interdyscyplinarnego, wywiadu z rodzicami), powinny być monitorowane i prowadzone do czasu uzyskania poprawy sytuacji dziecka. Działania szkoły nie kończą się zatem z chwilą nawiązania współpracy z rodziną dziecka lub przekazania zawiadomienia odpowiednim służbom.

 

Zadania pracowników szkoły:

Rolę i zadania nauczycieli oraz szkolnych specjalistów w zakresie udzielania pomocy dziecku określa Ustawa
o systemie oświaty, Ustawa Karta Nauczyciela, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r.
w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta”, jak też Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno – pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach. Odpowiedzialność nauczycieli, wychowawców, innych pracowników pedagogicznych oraz pracowników nie będących nauczycielami za pomoc dzieciom krzywdzonym wynika również z innych przepisów prawa, m.in. Kodeksu postępowania karnego – art. 304, Kodeksu karnego – art. 162, Ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, art. 12, Kodeksu postępowania cywilnego – art. 572, Konwencji o Prawach Dziecka.

Dyrektor szkoły

- Kieruje działalnością szkoły i reprezentuje ją na zewnątrz, a zatem podpisuje wszystkie pisma składane przez szkołę, w porozumieniu z pedagogiem szkolnym występuje oficjalnie do Sądu Rodzinnego i Prokuratury, ośrodka pomocy społecznej z zawiadomieniem o zagrożeniu dziecka krzywdzeniem, zawiera porozumienia z innymi instytucjami i placówkami w sprawie współpracy interdyscyplinarnej, ma prawo złożyć zażalenie na postanowieni prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie podejrzenia przemocy wobec dziecka ze

strony rodziców (w przypadku jeśli reprezentując szkołę podpisał zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa);

- Ma wpływ na rozpoznawanie zaniedbań wobec dzieci oraz zapobieganie im poprzez kontrolowanie wykonywania obowiązków przez rodziców w zakresie zgłoszenia dziecka do szkoły i zapewnienia regularnego uczęszczania dziecka na zajęcia szkolne, współdziałanie z rodzicami w zakresie zapewnienia warunków umożliwiających przygotowanie się dziecka do zajęć;

- Wykonuje zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa w czasie zajęć uczniom i nauczycielom, co pozwala mu wpływać na szkolne zasady i normy (np. traktowanie innych z szacunkiem, reagowanie na łamanie zasad);

- Zapewnia pomoc nauczycielom w realizacji ich zadań i ich doskonaleniu zawodowym, ułatwiając im np. możliwość konsultacji trudnych przypadków ze specjalistami, wspiera, organizuje szkolenia w zakresie reagowania na przemoc w rodzinie wobec dziecka.

- Ma wpływ na zabezpieczenie podstawowych potrzeb uczniów będących w trudnej sytuacji bytowej poprzez to, iż ustala, w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę, warunki korzystania ze stołówki szkolnej, w tym wysokość opłat za posiłek oraz może, jako upoważniony przez organ prowadzący szkołę, zwalniać rodziców lub ucznia
z całości lub części opłat za posiłki, wnioskuje o świadczenie pomocy materialnej o charakterze socjalnym – stypendium szkolne lub zasiłek szkolny;

- Organizuje pomoc psychologiczno - pedagogiczną, przez co ma wpływ na sposób jej udzielania

-  na podstawie zaleceń Zespołu składającego się z nauczycieli i specjalistów szkolnych pracujących z dzieckiem ustala dla ucznia formy, sposoby i okres udzielania pomocy psychologiczno - pedagogicznej;

- Ponosząc odpowiedzialność za właściwe prowadzenie i przechowywanie dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej ma wgląd w dokumentację dziecka, także prowadzoną w ramach udzielania pomocy psychologiczno - pedagogicznej;

- Jako funkcjonariusz publiczny, w przypadku niedopełnienia obowiązków w zakresie m.in. pomocy dziecku krzywdzonemu, ponosi odpowiedzialność karną (art. 231 K.k).

Pedagog szkolny w sytuacji podejrzenia przemocy wobec dziecka:

1) Udziela bezpośredniej pomocy dziecku jeśli zagrożone jest jego zdrowie lub życie (np. w sytuacji obrażeń na ciele – pod nieobecność pielęgniarki szkolnej organizuje pomoc medyczną wzywając karetkę pogotowia lub jeśli stan zdrowia dziecka nie kwalifikuje się do jej wezwania karetki, wysyła faxem wniosek do Sądu Rejonowego
-  Wydział Rodzinny i Nieletnich z prośbą o wydanie zgody na poddanie dziecka badaniu lekarskiemu bez wiedzy
i zgody rodziców i ewentualnie (także jeśli uzyskanie zgody nie jest możliwe natychmiast) – odprowadza dziecko do lekarza pediatry prosząc o dokonanie opisu stanu dziecka (zaświadczenie może być dowodem w sprawie
o krzywdzenie).

2) Zbiera informacje o dziecku w celu wstępnego zdiagnozowania jego sytuacji, szczególności o tzw. czynnikach ryzyka, ponadto dane świadczące o przemocy lub wykluczające ją, kto jest sprawcą krzywdzenia i w jakiej relacji pozostaje z dzieckiem, jak często i od jak dawna dziecko jest krzywdzone, informacje o zachowaniach pozostałych członków rodziny wobec dziecka, relacjach jakie ma dziecko z osobą rodzica niekrzywdzącego, o osobach wspierających je, informacje o innych czynnikach towarzyszących przemocy – np. uzależnieniu od alkoholu rodziców). Dane te pozyskuje od:

- innych pracowników szkoły,

- samego dziecka,

- rodziców dziecka;

3) Przeprowadza we współpracy z wychowawcą oraz innymi osobami zaangażowanymi w pomoc dziecku, ocenę zagrożenia dziecka przemocą;

4) Zbiera materiały związane z sytuacją dziecka, opisy jego zachowań, wyglądu;

5) Zabezpiecza dowody, przy czym ocena ich wiarygodności nie należy do jego zadań;

6) Współpracuje z wychowawcą stale obserwującym dziecko, psychologiem oraz jeśli taka jest – „osobą zaufania”;

7) Organizuje pomoc materialną uczniom zagrożonym zaniedbaniem, znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej;

8) Współpracuje z dyrektorem w podejmowaniu interwencji:

- informuje dyrektora szkoły o każdym przypadku podejrzenia przemocy w rodzinie, w szczególności gdy współwystępują problemy zdrowotne i higieniczne,

- może być osobą, która uruchamia procedurę „Niebieskich Kart” poprzez wypełnienie formularza „Niebieskiej Karty”, który następnie przekazywany jest przewodniczącemu gminnego zespołu interdyscyplinarnego;

- może uczestniczyć w pracach gminnego interdyscyplinarnego zespołu roboczego;

9) Koordynuje na terenie szkoły pracę z przypadkiem, monitoruje sytuację dziecka poprzez kontakt z wychowawcą, nauczycielami, także pracownikami niepedagogicznymi – dbając jednocześnie o zapewnienie poufności i nie włączanie osób nie związanych z pracą nad konkretnym przypadkiem;

10) Współpracuje ze specjalistami – z poradni specjalistycznych, do których kierowane jest dziecko lub jego rodzince, z zespołu interdyscyplinarnego;

11) Informuje rodziców o podjętych działaniach na rzecz dziecka, w tym m.in. kontakcie z zespołem interdyscyplinarnym i podjętych przez ten zespół decyzjach oraz zaleceniach/propozycjach działań dla rodzica;

12) Konsultuje prowadzone sprawy ze specjalistami (superwizorami, prawnikami) w poradniach specjalistycznych.

13) Prowadzi dokumentację dot. udzielanej pomocy psychologiczno - pedagogicznej (dziennik oraz dokumentację badań i czynności uzupełniających dot. każdego ucznia objętego pomocą psychologiczno - pedagogiczną.

Wychowawca w sytuacji gdy podejrzewa, że dziecko jest krzywdzone:

1) Udziela bezpośredniej pomocy dziecku jeśli zagrożone jest jego zdrowie lub życie (np. w sytuacji obrażeń na ciele – pod nieobecność pielęgniarki szkolnej organizuje pomoc medyczną wzywając karetkę pogotowia lub jeśli stan zdrowia dziecka nie kwalifikuje się do jej wezwania, wysyła faxem wniosek do Sądu Rejonowego - Wydział Rodzinny i Nieletnich z prośbą o wydanie zgody na poddanie dziecka badaniu lekarskiemu bez wiedzy i zgody rodziców i ewentualnie (także jeśli uzyskanie zgody nie jest możliwe natychmiast) – odprowadza dziecko do lekarza pediatry prosząc o dokonanie opisu stanu dziecka (zaświadczenie może być dowodem w sprawie o krzywdzenie;

2) Kontaktuje się z pedagogiem przekazując mu informacje o swoich obserwacjach;

3) Swoje spostrzeżenia zapisuje i włącza do indywidualnej dokumentacji ucznia;

4) Współpracuje z pedagogiem ustalając plan pomocy dziecku;

5) Systematycznie monitoruje sytuację dziecka obserwując ewentualne zmiany jego zachowania, zamieszczając opisy w indywidualnej dokumentacji ucznia;

6) Udziela dziecku wsparcia na wszystkich etapach pomocy.

Nauczyciel przedmiotu, nauczyciel świetlicy, logopeda, reedukator, doradca zawodowy, pracownik biblioteki, osoby prowadzące zajęcia dodatkowe, instruktorzy – w sytuacji gdy podejrzewają, że dziecko jest krzywdzone:

1) Kontaktują się z jego wychowawcą i pedagogiem, przekazując im informacje o swoich podejrzeniach
i obserwacjach. Jeśli kontakt danego dnia nie jest możliwy – zapisują wiernie stwierdzone fakty w formie notatki służbowej i przekazują niezwłocznie dnia następnego;

2) Biorą udział w monitorowaniu sytuacji dziecka oraz jeśli istnieje taka potrzeba, w opracowaniu wspólnie
z pedagogiem szkolnym i wychowawcą planu pomocy dziecku.

W procesie udzielania pomocy dziecku niebagatelna jest również rola pracowników niepedagogicznych. Pracując w różnych miejscach szkoły, stykając się z racji pełnienia swoich obowiązków z uczniami i rodzicami w mniej formalnych miejscach takich jak szatnia, stołówka, boisko szkolne, teren przed wejściem do budynku – mogą być ważnymi obserwatorami dziecka doznającego bądź zagrożonego przemocą: jego problemów ale też i

mocnych stron. Okazując szacunek i reagując na przejawy złego traktowania dzieci, którego mogą być świadkami, stają się modelami radzenia sobie w trudnych sytuacjach oraz często osobami zaufania, którym dziecko może powierzyć trudną i bolesną tajemnicę przemocy w

rodzinie.

Pracownik ochrony, inna osoba z obsługi lub administracji – w sytuacji podejrzenia krzywdzenia dziecka:

1) Kontaktują się z jego wychowawcą i pedagogiem, przekazując im informacje o swoich podejrzeniach
i obserwacjach. Jeśli kontakt danego dnia nie jest możliwy – zapisują wiernie stwierdzone fakty w formie notatki służbowej i przekazują niezwłocznie dnia następnego.

„Osoba zaufania” – to osoba bezpieczna dla dziecka, z którą rozmawia o swojej sytuacji i darzy ją zaufaniem. Może nią być każdy pracownik szkoły wybrany przez dziecko jako „patron” jego sprawy. „Osoba zaufania” pozostaje w stałym kontakcie z dzieckiem i pedagogiem uczestnicząc w działaniach mających na celu pomoc dziecku.

Każdy z pracowników szkoły powinien dołożyć wszelkich starań by zachować wrażliwość i uważność na potrzeby dziecka, a udzielając mu wsparcia i ochrony przed przemocą nie utrzymywać jego sprawy w tajemnicy

że w związku z powagą sprawy, włączy do pomocy inne zaufane osoby) oraz współpracować, zgodnie z zasadą poufności, z innymi kolegami i koleżankami korzystając także z kompetencji innych służb, w tym zespołu interdyscyplinarnego.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zatwierdzenie przez organy statutowe

Szkoły Podstawowej w Brzezinkach

Programu Profilaktycznego

na rok szkolny 2016/2017

 

 

 

 

  1. Rada Pedagogiczna Szkoły Podstawowej w Brzezinkach:

 

 

 

 

Przewodniczący Rady Pedagogicznej         .............................................

 

 

 

 

  1. Rada Rodziców Szkoły Podstawowej w Brzezinkach:

 

 

 

 

 

Przewodniczący Rady Rodziców         .............................................

 

 

 

 

 

  1. Samorząd Uczniowski Szkoły Podstawowej w Brzezinkach:

 

 

 

 

Przewodniczący Samorządu Uczniowskiego       .............................................